İsrail Meclisi (Knesset), "terör eylemleri" gerekçesiyle yargılanan Filistinli tutuklulara idam cezası verilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onayladı. İnsan hakları savunucuları ve uluslararası toplumun tepkisini çeken karar, bölgedeki hukuki ve siyasi gerilimi yeni bir boyuta taşıyor.
İsrail parlamentosu Knesset, aşırı sağcı koalisyon hükümetinin uzun süredir üzerinde çalıştığı ve doğrudan Filistinli tutukluları hedef alan idam cezası yasasını kabul etti. Yapılan oylama sonucunda meclisten geçen düzenleme, İsrail vatandaşlarına veya güvenlik güçlerine yönelik ölümcül saldırılar gerçekleştirdiği iddiasıyla suçlu bulunan Filistinlilerin idam cezasına çarptırılmasını yasal güvence altına alıyor.
Özellikle İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) partisi tarafından meclis gündemine taşınan ve hükümetin sağ kanadından büyük destek gören yasa, mevcut ceza mevzuatında köklü bir değişikliğe işaret ediyor. İsrail'in kuruluşundan bu yana sivil mahkemelerde idam cezası, yalnızca Nazi savaş suçluları gibi çok istisnai tarihi vakalarda uygulanmıştı. Yeni düzenleme ile birlikte askeri ve sivil mahkemelerin yetkileri genişletilerek, söz konusu suçlamalar kapsamında daha kolay idam kararı verilebilmesinin yolu açılmış oldu.
Uluslararası Hukuk ve İnsan Hakları Örgütlerinden Tepki
Yasanın onaylanmasının ardından Filistin yönetimi ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarından sert tepkiler geldi. Filistinli yetkililer, alınan kararın açık bir insan hakları ihlali olduğunu ve uluslararası sözleşmelere aykırı düştüğünü vurgulayarak, uluslararası toplumu İsrail'e baskı yapmaya çağırdı.
Bölgede görev yapan bağımsız hukukçular ve insan hakları örgütleri ise, yargılama süreçlerindeki askeri mahkeme koşullarına dikkat çekerek, yasanın adil yargılanma hakkını tamamen ortadan kaldırabileceği uyarısında bulunuyor. Uzmanlar, siyasi saiklerle alınan bu kararın yalnızca hukuki bir boyut taşımadığını; aynı zamanda sahada zaten yüksek olan tansiyonu ve şiddet sarmalını daha da tırmandıracak tehlikeli bir emsal oluşturduğunu belirtiyor.
İdam cezası yasasının pratikte ne zaman ve nasıl uygulanmaya başlanacağı henüz netlik kazanmazken, konunun İsrail Yüksek Mahkemesi'ne taşınması ve uluslararası platformlarda geniş çaplı bir hukuki tartışmaya dönüşmesi bekleniyor.