Yıllar önce Suriye’deki iç savaştan kaçarak Lübnan’a sığınan binlerce mülteci, İsrail’in Lübnan’a yönelik yoğunlaşan hava saldırıları nedeniyle daha önce kaçtıkları topraklara geri dönmek zorunda kalıyor. Sınır kapılarında uzun kuyruklar oluşurken, aileler iki ateş arasında zorlu bir tercih yapıyor.
Suriye’de 2011 yılında başlayan iç savaş nedeniyle evlerini terk ederek komşu Lübnan’a sığınan on binlerce Suriyeli mülteci, İsrail ordusunun Lübnan topraklarına düzenlediği saldırıların şiddetini artırmasıyla birlikte tersine bir göç dalgası başlattı. Yıllarca "güvenli liman" olarak gördükleri Lübnan’ın güney bölgeleri ve Bekaa Vadisi başta olmak üzere birçok noktasının hedef alınması, mültecileri savaşın izlerini halen taşıyan ülkelerine dönmeye zorluyor.
Sınır Kapılarında Yoğunluk
Suriye ile Lübnan arasındaki sınır kapıları, son günlerde dönüş yolundaki ailelerin oluşturduğu yoğunluğa sahne oluyor. Özellikle Cdeidat Yabous ve Masnaa sınır geçişlerinde, ellerinde kalan birkaç parça eşyayla sınırı geçmeye çalışan siviller dikkat çekiyor. Sınırdaki hareketlilik, sadece yaya geçişleriyle sınırlı kalmıyor; araç kuyruklarının kilometrelerce uzadığı gözlemleniyor.
Bölgedeki yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre, geri dönenlerin büyük bir kısmını kadınlar, çocuklar ve yaşlılar oluşturuyor. Birçok aile, Lübnan’daki barınma merkezlerinin ve mülteci kamplarının İsrail hava saldırıları nedeniyle artık güvenli olmadığını, bu nedenle riskli olmasına rağmen Suriye’ye dönmeyi tercih ettiklerini ifade ediyor.
İki Ateş Arasında Zorlu Tercih
Mülteciler için bu dönüş, güvenli bir hayata adımdan ziyade bir zorunluluk niteliği taşıyor. Geri dönülen Suriye topraklarında altyapı sorunları, ekonomik kriz ve barınma yetersizliği devam ederken, Lübnan’daki can güvenliği tehdidi bu zorlukları gölgede bırakmış durumda.
Dönüş yapan aileler, Lübnan’da yaşadıkları bölgelerin bombardıman altında kaldığını, elektrik ve su gibi temel hizmetlere erişimin kesildiğini belirtiyor. İsrail’in saldırılarının sivil yerleşim yerlerine yakın noktaları hedef alması, yıllardır bu ülkede tutunmaya çalışan Suriyeli nüfus için bardağı taşıran son damla oldu.
İnsani Durum Endişe Verici
Uluslararası yardım kuruluşları ve gözlemciler, yaşanan tersine göçün insani boyutuna dikkat çekiyor. Sınırdan geçenlerin acil gıda, su ve tıbbi yardıma ihtiyaç duyduğu, Suriye tarafındaki karşılama kapasitesinin ise sınırlı olduğu vurgulanıyor. Halihazırda ekonomik yaptırımlar ve savaşın yıkımıyla mücadele eden Suriye’nin, Lübnan’dan gelen bu ani nüfus akışını absorbe etmekte zorlanabileceği belirtiliyor.
İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarının kapsamı genişledikçe, önümüzdeki günlerde sınır hattındaki hareketliliğin daha da artması bekleniyor. Hem Lübnan hem de Suriye makamları, sınır geçişlerindeki prosedürleri hızlandırmaya çalışsa da, sahadaki krizin boyutları her geçen gün büyüyor.