İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesinin ardından anayasal süreçlerin işletildiğini belirterek, yeni lider seçilene kadar devletin en üst makamı olan “Velayet-i Fakih” yetkilerini devralan Geçici Liderlik Konseyi’nin resmen göreve başladığını açıkladı.
Tahran yönetimi, ABD ve İsrail ile yaşanan çatışmalar ve dini lider Ali Hamaney’in ölümüyle sonuçlanan saldırıların ardından devletin yönetim şemasındaki kritik değişikliği resmileştirdi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, devlet televizyonunda yayımlanan ulusa sesleniş konuşmasında, ülkenin içinden geçtiği bu hassas dönemde yönetim boşluğu yaşanmayacağını vurguladı.
Anayasanın 111. Maddesi Devrede
Saldırıların ardından ilk kez kamera karşısına geçen Pezeşkiyan, İran Anayasası’nın 111. maddesi uyarınca hareket edildiğini bildirdi. Cumhurbaşkanı, yeni bir dini lider seçilinceye kadar “Velayet-i Fakih” makamının görev ve yetkilerini üstlenecek olan Geçici Liderlik Konseyinin bugün itibarıyla çalışmalarına başladığını duyurdu.
Bu konsey, Uzmanlar Meclisi tarafından yeni lider belirlenene kadar ülkenin başkomutanlığı, savaş ve barış kararları ile devletin genel politikalarının denetimi gibi stratejik yetkileri elinde bulunduracak.
“Ordu Karşılık Vermeye Devam Edecek”
Pezeşkiyan, Tahran’ın ABD ve İsrail saldırıları karşısında sessiz kalmadığını ve kalmayacağını belirtti. İran ordusunun, ülkenin egemenliğine yönelik ihlallere karşı misilleme hakkını kullandığını ifade eden Cumhurbaşkanı, “Düşman üsleri güçlü bir şekilde hedef alındı. Bize saldıranlar hayal kırıklığına uğrayacak,” şeklinde konuştu.
Mesajında iç kamuoyuna da seslenen Pezeşkiyan, dış güçlerin ülkede ayrılık ve fitne çıkarma girişimlerine karşı halkı birlik ve beraberlik içinde hareket etmeye çağırdı. Pezeşkiyan, Hamaney için taziye dileklerini ileterek, “Allah’tan, şehadete ulaşan Yüce Lider’in ruhunu şad etmesini diliyoruz,” ifadelerini kullandı.
Bölgede Tansiyon Yüksek
Bölgedeki gerilim, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik kapsamlı hava saldırılarıyla zirveye tırmanmıştı. Tahran ile Washington arasında diplomatik müzakerelerin sürdüğü bir dönemde gerçekleşen bu saldırılarda, İran Dini Lideri Ali Hamaney’in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği açıklanmıştı.
İran makamları, saldırılara cevaben Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkelerde bulunan ABD üsleri ile İsrail’deki stratejik noktaları hedef aldığını duyurmuştu. İran Kızılayı ise son bombardımanlarda 200’den fazla kişinin yaşamını yitirdiğini, 700’ü aşkın kişinin de yaralandığını rapor etti.
Geçici Liderlik Konseyi’nin devreye girmesiyle birlikte, İran’ın hem iç siyasetteki istikrarı sağlama hem de dış tehditlere karşı askeri stratejisini yönetme sürecinin nasıl şekilleneceği dünya başkentleri tarafından yakından takip ediliyor.