Ülke genelinde yayılan protestolar ve artan şiddet olayları Tahran yönetimini köşeye sıkıştırdı. Sokaklardaki hareketlilik "rejim değişikliği" senaryolarını yeniden gündeme taşırken, ABD ve İsrail'in sürece müdahil olabileceği iddiaları tartışılıyor. Milli İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Dr. Hakkı Uygur, İran’ın içinden geçtiği kritik süreci ve olası dış müdahale risklerini değerlendirdi.
BUGÜNKÜ HABERLER / ANKARA
İran’da ekonomik darboğaz ve sosyal taleplerle başlayan gösteriler, son günlerde şiddet dozunu artırarak ülke geneline yayılan bir rejim karşıtı harekete dönüşme eğiliminde. Tahran sokaklarından gelen görüntüler, güvenlik güçleri ile göstericiler arasındaki çatışmaların boyutunu gözler önüne sererken, uluslararası kamuoyunda "ABD ve İsrail, Tahran'a yönelik bir müdahaleye mi hazırlanıyor?" sorusu yüksek sesle sorulmaya başlandı.
Konuyu yakından takip eden bölge uzmanlarına göre İran, tarihinin en karmaşık krizlerinden biriyle karşı karşıya. Sürecin perde arkasını ve olası senaryoları Milli İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Dr. Hakkı Uygur, Bugünkü Haberler için yorumladı.
Protestoların Karakteri Değişiyor
İran’daki toplumsal hareketliliğin geçmiştekilerden farklı dinamikler barındırdığına dikkat çekiliyor. Daha önce bölgesel veya spesifik ekonomik taleplerle sınırlı kalan eylemlerin, bu kez daha radikal sloganlar ve doğrudan rejimin meşruiyetini hedef alan bir yapıya büründüğü gözlemleniyor.
Dr. Hakkı Uygur, yaşananların sadece ekonomik sıkıntılarla açıklanamayacağını, toplumun geniş kesimlerinde biriken öfkenin sokağa taştığını vurguladı. Uygur'a göre, Tahran yönetimi şu ana kadar güvenlik bürokrasisi üzerinden sert tedbirlerle yanıt vermeyi seçse de, sokakların tansiyonunu düşürmekte zorlanıyor.
Dış Müdahale İddiaları ve "Büyük Oyun"
Protestoların zamanlaması, uluslararası arenada İran’a yönelik baskıların arttığı bir döneme denk geldi. Özellikle İsrail ve ABD kanadından gelen sert açıklamalar, "iç karışıklığın dışarıdan körüklendiği" veya "bu kaosun askeri bir operasyona zemin hazırladığı" yönündeki spekülasyonları besliyor.
Dr. Uygur, bu noktada durumun hassasiyetine işaret ederek, İran’ın iç dinamiklerinin dış aktörler tarafından yakından izlendiğini belirtti. Rejimin zayıfladığı anların dış müdahale için fırsat olarak görülebileceğini ifade eden Uygur, ancak doğrudan bir askeri müdahalenin bölgesel sonuçlarının çok ağır olabileceği uyarısında bulundu.
Tahran'ın "Beka" Sınavı
Uzmanlara göre İran devleti, krizi bir "beka sorunu" olarak kodluyor. Bu durum, rejimin içeride daha sertleşmesine, dışarıda ise "düşman" söylemini kuvvetlendirerek kendi tabanını konsolide etmeye çalışmasına neden olabilir.
Dr. Hakkı Uygur, İran'ın devlet aklının kriz anlarında nasıl refleks gösterdiğinin iyi analiz edilmesi gerektiğini vurguladı. Uygur, "Protestoların seyri, sadece İran'ın iç meselesi olmaktan çıkıp, bölgesel güç dengelerini değiştirebilecek bir potansiyele sahip" değerlendirmesinde bulundu.
Önümüzdeki günlerin, hem Tahran sokakları hem de bölge başkentleri için belirleyici olması bekleniyor. Gözler, bir yandan güvenlik güçlerinin eylemcilere vereceği yanıtta, diğer yandan Washington ve Tel Aviv hattından gelecek hamlelerde olacak.