Tahran yönetimi, küresel enerji ticaretinin en kritik dar boğazlarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerden "geçiş ücreti" talep edilmesini öngören yeni bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyor.
İran Parlamentosu (İslami Şura Meclisi), uluslararası deniz taşımacılığını ve küresel enerji piyasalarını yakından ilgilendiren yeni bir yasal düzenleme hazırlığına girdi. Edinilen bilgilere göre İranlı vekiller, Hürmüz Boğazı'nı kullanan yabancı bandıralı gemilerden ve petrol tankerlerinden geçiş ücreti alınmasını öngören bir yasa tasarısını meclis gündemine taşımaya hazırlanıyor.
Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin transit güzergahı olan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan stratejik bir koridor konumunda bulunuyor. Tasarının yasalaşması halinde, bölgeden geçen uluslararası kargo ve enerji sevkiyatlarının maliyetinde ciddi artışlar yaşanması öngörülüyor.
İran iç siyasetinde bir süredir tartışılan bu hamlenin, ülkenin deniz güvenliği için harcadığı operasyonel maliyetleri karşılama gerekçesine dayandırıldığı ifade ediliyor. Yasa tasarısının meclis komisyonlarında nasıl şekilleneceği ve hangi gemi tiplerini kapsayacağı henüz netleşmemiş olsa da, uluslararası sularda serbest geçiş hakkını düzenleyen anlaşmalarla çelişme ihtimali şimdiden diplomatik çevrelerde tartışılmaya başlandı.
Uluslararası deniz hukukuna göre, uluslararası seyrüsefere açık boğazlarda "transit geçiş" hakkı esastır ve kıyıdaş devletlerin bu geçişleri tek taraflı olarak vergilendirmesi veya engellemesi hukuki tartışmalara yol açmaktadır. İran'ın tarafı olmadığı 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin (UNCLOS) teamül hukuku gereği bu bölgede uygulanıp uygulanmayacağı, tasarının onaylanması durumunda uluslararası arenada yeni bir krizin kapısını aralayabilir.
Bugünkü Haberler'in takip ettiği sürece göre, yasa tasarısının önümüzdeki günlerde meclis genel kuruluna sunulması bekleniyor. Tasarının kanunlaşması durumunda, enerji piyasalarında navlun fiyatlarına ve dolaylı olarak küresel petrol fiyatlarına nasıl yansıyacağı yakından izlenecek.