Bağdat hükümetinin ithal ürünlere yönelik gümrük tarifelerini artırma kararı, Ramazan ayının başlamasıyla birlikte piyasalarda soğuk duş etkisi yarattı. Temel gıda maddelerinde yaşanan fiyat artışları, çarşı ve pazardaki hareketliliği durma noktasına getirdi.
Irak'ta gümrük tarifelerinde yapılan yeni düzenleme, etkisini en çok Ramazan ayının başlangıcında hissettirdi. İthalata dayalı bir ekonomiye sahip olan ülkede, sınır kapılarında uygulamaya konulan yüksek vergi oranları doğrudan etiket fiyatlarına yansıdı. Özellikle gıda ürünlerinde görülen ani fiyat artışları, geleneksel Ramazan alışverişi için çarşılara çıkan halkın alım gücünü zayıflattı.
Zamanlama Tepki Çekti
Hükümetin yerel üretimi desteklemek ve devlet gelirlerini artırmak amacıyla yürürlüğe koyduğu tarife değişikliğinin zamanlaması, hem tüccarlar hem de tüketiciler tarafından eleştiriliyor. Ramazan ayı öncesinde stok yapmaya çalışan toptancılar, yeni vergilerle birlikte maliyetlerin ciddi oranda arttığını, bu durumun da perakende fiyatlarına kaçınılmaz olarak yansıdığını belirtiyor.
Piyasa gözlemleri, özellikle pirinç, şeker, yemeklik yağ, mercimek ve un gibi Ramazan sofralarının vazgeçilmezi olan temel gıda maddelerinde fiyatların yukarı yönlü hareketlendiğini gösteriyor. Geçtiğimiz yıllara kıyasla çarşı ve pazarlardaki kalabalığın azaldığı, vatandaşların sadece günlük ihtiyaçlarını karşılayacak kadar ürün aldığı ve toplu alışverişten kaçındığı gözlemleniyor.
Esnafın Satışları Düştü
Bağdat ve diğer büyük şehirlerdeki pazar esnafı, satışların beklenen seviyenin çok altında kalmasından şikayetçi. Gümrüklerdeki yeni uygulamaların tedarik zincirinde de aksamalara yol açtığını savunan işletmeciler, mal çekmekte zorlandıklarını ve artan nakliye ile vergi masraflarını fiyatlara yansıtmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Söz konusu durgunluk sadece gıda sektörüyle sınırlı kalmayıp, giyim ve ev eşyaları gibi diğer kategorileri de etkilemiş durumda. Ekonomik belirsizlik ve fiyat istikrarsızlığı nedeniyle hane halkının harcamalarını kıstığı, bunun da piyasada genel bir durgunluğa neden olduğu bildiriliyor.
İthalata Bağımlılık Riski
Ekonomi uzmanları, Irak'ın gıda ihtiyacının büyük bir bölümünü ithalat yoluyla karşıladığına dikkat çekerek, gümrük tarifelerindeki ani değişikliklerin piyasa dengelerini hızla bozabileceği uyarısında bulunuyor. Yerli üretimin henüz iç talebi karşılayacak seviyede olmaması nedeniyle, ithal ürünlere getirilen ek vergilerin doğrudan vatandaşa enflasyon olarak döndüğü vurgulanıyor.
Hükümet kanadından ise uygulamanın uzun vadede yerel ekonomiyi güçlendireceği savunulsa da, kısa vadede Ramazan ayının getirdiği yüksek talep döneminde yaşanan bu fiyat şoku, vatandaşın bütçesini zorlamaya devam ediyor. Tüketiciler, fiyatların denetlenmesi ve temel gıda maddelerinde vergi indirimine gidilmesi yönünde beklentilerini dile getiriyor.