Uluslararası Para Fonu (IMF), yapay zeka devriminin ekonomilere sağlayacağı katkının, iş gücü piyasalarının ve şirketlerin bu dönüşüme ne kadar hızlı adapte olabileceğine doğrudan bağlı olduğunu açıkladı.
Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonominin en sıcak gündem maddelerinden biri olan yapay zeka ve istihdam ilişkisine dair çarpıcı bir değerlendirme yayımladı. IMF Başkanı Kristalina Georgieva imzasıyla yayımlanan "Yeni Beceriler ve Yapay Zeka İşin Geleceğini Yeniden Şekillendiriyor" başlıklı analizde, teknolojinin ekonomik refaha dönüşmesinin otomatik bir süreç olmadığı, bunun ancak doğru hazırlıkla mümkün olabileceği vurgulandı.
İstihdam Piyasasında Kartlar Yeniden Dağıtılıyor
Analizde, yapay zeka ve dijital teknolojilerin iş dünyasını kökten değiştirdiği belirtilirken, bu değişimin sadece geleneksel sektörleri değil, inovasyonun merkezindeki teknoloji devlerini de etkilediğine dikkat çekildi. Son dönemde büyük teknoloji şirketlerinde görülen işten çıkarmaların, değişimin ne denli kapsayıcı olduğunun bir kanıtı olduğu ifade edildi.
IMF’nin değerlendirmesine göre, bazı meslekler tarihe karışırken, otomasyonla birlikte tamamen yeni iş tanımları ve görevler ortaya çıkıyor. Bu süreçte ekonomilerin güçlenmesi, çalışanların yeni beceriler kazanma hızına ve şirketlerin bu yetenekleri ne kadar verimli kullanabildiğine bağlı olacak.
İlanlarda "Yeni Beceri" Şartı Artıyor
Raporda yer alan verilere göre, iş ilanlarındaki yetkinlik talepleri hızla değişiyor. Gelişmiş ekonomilerde yayımlanan her 10 iş ilanından biri, artık adaylardan en az bir "yeni beceri" talep ediyor. Gelişmekte olan ekonomilerde ise bu oran her 20 ilanda bir olarak göze çarpıyor.
Bu değişimin en yoğun hissedildiği alanların başında profesyonel, teknik ve idari roller geliyor. Özellikle bilişim sektörü, yeni beceri talebinin yarısından fazlasını oluşturarak başı çekerken; sağlık sektöründe "dijital sağlık", pazarlama alanında ise "sosyal medya uzmanlığı" gibi yetkinliklerin yükselişte olduğu belirtiliyor.
Uyum Sağlayan Kazanıyor: Maaşlara Yansıyan Fark
IMF analizi, değişime ayak uyduran çalışanların finansal olarak ödüllendirildiğini de ortaya koydu. Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri verilerine dayandırılan tespite göre, iş ilanlarında talep edilen her yeni beceri, maaş tekliflerini yukarı çekiyor.
ABD’de dört veya daha fazla yeni beceri gerektiren pozisyonlar, standart işlere kıyasla yaklaşık yüzde 8,5 daha yüksek maaş sunarken, Birleşik Krallık’ta bu fark yüzde 15’e kadar çıkabiliyor. Ancak raporda, yapay zeka becerilerinin yüksek ücret getirmesine rağmen, henüz genel istihdam artışına diğer alanlar kadar güçlü bir katkı sunmadığı uyarısı da yapıldı.
Gençler İçin "Giriş Seviyesi" Tehlikesi
Raporun en dikkat çekici uyarılarından biri, kariyerinin başındaki gençler için yapıldı. Giriş seviyesindeki pek çok pozisyonun yapay zeka otomasyonuna daha açık olması nedeniyle, gençlerin iş gücü piyasasına adım atarken geçmişe göre daha büyük zorluklarla karşılaşabileceği belirtildi.
Ülkelerin "Beceri Dengesi" Karnesi
IMF, ülkelerin yapay zeka çağına hazırlığını ölçmek için geliştirdiği "Beceri Dengesizlik Endeksi" üzerinden de önemli saptamalarda bulundu. Ülkeler, mevcut yetenek havuzları ve piyasa taleplerine göre iki ayrı kategoride değerlendirildi:
- Talep Yüksek, Arz Yetersiz: Brezilya, Meksika ve İsveç gibi ülkelerde yeni becerilere yönelik talep yüksek olsa da iş gücü arzı bunu karşılamakta zorlanıyor. IMF, bu ülkelerin bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) eğitimlerine acilen daha fazla yatırım yapması gerektiğini bildirdi.
- Yetenek Bol, Talep Ilımlı: Avustralya, İrlanda ve Polonya gibi ülkelerde ise yetenekli iş gücü mevcut ancak piyasa talebi daha ılımlı seyrediyor. Bu ülkeler için önerilen reçete ise inovasyonu teşvik edecek reformlar yaparak şirketlerin bu yetenek havuzunu absorbe etmesini sağlamak.
IMF, politika yapıcılara çağrıda bulunarak, çalışanların geçiş sürecinde desteklenmesi ve piyasaların rekabetçi tutulması gerektiğini, aksi takdirde yapay zeka devriminin toplumda derinleşen bir eşitsizliğe yol açabileceği uyarısında bulundu.