Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yayımlanan son rapor, küresel işsizlik oranlarının istikrarlı bir seyir izlemesine rağmen, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve iş kalitesinin artırılması noktasında ilerlemenin durma noktasına geldiğini ortaya koydu.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), her yıl merakla beklenen "Dünyada İstihdam ve Sosyal Görünüm: Eğilimler 2026" (WESO Trends) raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, küresel iş gücü piyasalarının makroekonomik belirsizliklere karşı beklenenden daha dirençli olduğu vurgulanırken, çalışanların refahını doğrudan etkileyen kalite standartlarında ciddi bir tıkanıklık yaşandığına dikkat çekildi.
İstihdam Rakamları Stabil, Kalite Düşüşte
ILO verilerine göre, küresel işsizlik oranları büyük bir artış göstermeyerek stabil bir seviyede kaldı. Ancak örgüt, bu sayısal istikrarın iş gücü piyasalarındaki derinleşen yapısal sorunları maskelediği uyarısında bulundu. Rapora göre, insanların bir işe sahip olması, o işin "insana yakışır" standartlarda olduğu anlamına gelmiyor.
Örgüt yetkilileri, iş kalitesindeki ilerlemenin duraksamasını küresel kalkınma hedefleri açısından endişe verici bir sinyal olarak nitelendirdi. Özellikle reel ücretlerin enflasyon karşısında erimesi, güvencesiz çalışma biçimlerinin yaygınlaşması ve sosyal koruma açıklarının kapanmaması, bu duraksamanın temel nedenleri arasında gösteriliyor.
"İnsana Yakışır İş" Açığı Büyüyor
Raporda öne çıkan en çarpıcı tespitlerden biri, istihdam artışının büyük ölçüde kayıt dışı veya düşük kaliteli işlerde yoğunlaşması oldu. ILO, insana yakışır iş (decent work) kavramını; özgürlük, eşitlik, güvenlik ve insan onurunu temel alan çalışma koşulları olarak tanımlıyor. Mevcut veriler, dünyanın pek çok bölgesinde çalışanların yoksulluk sınırının üzerinde bir gelir elde etme ve sendikal haklara erişim konusunda on yıl öncesine göre daha fazla zorlandığını gösteriyor.
Eşitsizlikler Derinleşiyor
ILO'nun analizine göre, iş kalitesindeki bu durgunluk en çok düşük gelirli ülkeleri ve kırılgan grupları etkiliyor. Gelişmiş ekonomiler ile gelişmekte olan ekonomiler arasındaki istihdam kalitesi uçurumu kapanmak bir yana, giderek derinleşiyor. Ayrıca, kadınların ve gençlerin nitelikli işlere erişimde yaşadığı bariyerlerin varlığını koruduğu belirtildi.
Raporda, sadece işsizlik oranlarını düşürmeye odaklanan politikaların yetersiz kaldığı, hükümetlerin ve iş dünyasının artık "nitelik" odaklı stratejiler geliştirmesi gerektiği vurgulandı.
Sosyal Adalet Çağrısı
Uluslararası Çalışma Örgütü, raporun sonuç bölümünde küresel çapta bir politika değişikliği çağrısında bulundu. İş gücü piyasalarında adaletin sağlanabilmesi için makroekonomik politikaların sosyal hedeflerle uyumlu hale getirilmesi gerektiğinin altı çizildi. Örgüt, sosyal diyaloğun güçlendirilmesi ve çalışan haklarının korunmasının, sürdürülebilir bir ekonomik büyüme için vazgeçilmez olduğunu hatırlattı.