Tel Aviv'deki son savunma fuarı sönük geçse de, İsrail’in askeri ihracat rakamları rekor kırmaya devam ediyor. Bağımsız kaynaklar, boykot ve kısıtlama kararı alan Avrupa ülkelerinin, İsrail silahlarını yan kuruluşlar ve ortaklıklar üzerinden tedarik etmeyi sürdürdüğünü ortaya koydu.
BUGÜNKÜ HABERLER / DIŞ HABERLER SERVİSİ
Gazze'deki savaşın başlamasından bu yana İsrail’e yönelik uluslararası baskı ve silah ambargosu çağrıları artarken, sahadaki ticari veriler farklı bir tablo çiziyor. İsrail merkezli bağımsız yayın organı +972 Magazine tarafından yayımlanan kapsamlı bir rapor, İsrail savunma sanayisinin, Avrupa'da uygulanan kısıtlamaları aşmak için kıta genelindeki yan kuruluşlarını ve ortak girişimlerini aktif olarak kullandığını öne sürdü.
Fuarlar Küçüldü, Satışlar Arttı
Rapor, geçtiğimiz hafta Tel Aviv'de düzenlenen Savunma Teknolojisi Fuarı'ndaki (ISDEF) çarpıcı bir tezatla başlıyor. Ülkenin en büyük savunma etkinliği olarak bilinen fuar, 2022 yılında 36 ülkeden 12 bin ziyaretçiyi ağırlarken, bu yılki organizasyonun oldukça sönük geçtiği gözlemlendi. Organizatörlerin davet ettiği yaklaşık 20 uluslararası heyetin bir kısmının katılmadığı, fuar alanının kapasitesinin ise sadece 450 katılımcıyla sınırlı kaldığı belirtildi.
Daha da dikkat çekici olan detay ise, İsrail'in en büyük üç silah üreticisinden ikisinin fuarda stant dahi açmamış olmasıydı. Ancak bu "görünürdeki" küçülme, finansal raporlara yansımadı. Verilere göre, İsrail’in savunma ihracatı 2022'de 12,5 milyar dolar seviyesindeyken, 2024 yılında bu rakam 14,7 milyar dolara yükseldi. 2025 verileri henüz kesinleşmese de artış trendinin sürdüğü ifade ediliyor.
Ticaret "Yeraltına" İndi
Raporda, İsrail silah endüstrisinin artık büyük, halka açık fuarlara ihtiyaç duymadığı, ticaretin "yeraltına indiği" vurgulandı. "İsrail ile silah ticareti ne durdu ne de azaldı, sadece şekil değiştirdi" ifadesine yer verilen analizde, ambargo uyguladığını veya ticareti kısıtladığını duyuran ülkelerin, İsrailli firmaların Avrupa'daki iştirakleri üzerinden alım yapmaya devam ettiği belirtildi.
İsrail Askeri ve Güvenlik İhracatları Veritabanı (DIMSE) verilerine atıfta bulunulan habere göre, İsrail'in askeri ihracatının yüzde 54'ü Avrupa ülkelerine yapılıyor. Sadece Almanya'nın geçtiğimiz yıl İsrail menşeli sistemler için yaklaşık 7 milyar avroluk tedarik anlaşmasına imza attığı kaydedildi.
İspanya ve Hırvatistan Örnekleri
Raporda, kamuoyuna "ticareti durdurduk" mesajı veren ülkelerin arka kapı diplomasisiyle sevkiyata devam ettiğine dair somut örnekler paylaşıldı:
- İspanya: Madrid yönetimi, 3 Haziran 2025 tarihinde İsrailli Rafael şirketinden Spike füzeleri almak için planlanan 285 milyon avroluk anlaşmayı iptal ettiğini duyurmuştu. Ancak rapor, İspanya'nın bu iptalin hemen ardından, Rafael'in yüzde 20 hissesine sahip olduğu, Almanya merkezli "EuroSpike" girişimi üzerinden aynı füzeleri tedarik etmeyi planladığını ortaya koydu.
- Balkanlar: Hırvatistan ve Sırbistan'ın da İsrail ile silah ticaretini askıya alacaklarına dair açıklamalarına rağmen, Spike füzelerini envanterlerine katmaya devam ettikleri, Hırvatistan'ın ayrıca Rafael üretimi "Trophy" aktif koruma sistemlerini de tedarik ettiği belirtildi.
Raporda ayrıca, Avrupa dışından Kolombiya gibi ülkelerin de İsrail firması Cellebrite'e ait tartışmalı teknolojileri kullanmayı sürdürdüğü bilgisine yer verildi.
Analistler, bu durumun küresel silah ticaretindeki denetim mekanizmalarının yetersizliğini ve ulusal hükümetlerin "etik dış politika" söylemleri ile "güvenlik ihtiyaçları" arasındaki tutarsızlığı gözler önüne serdiğini belirtiyor.