ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı'nda deniz ablukası uygulayacağını açıklaması, küresel petrol piyasalarında sert bir dalgalanmaya yol açtı. Artan tedarik endişeleriyle Brent petrolün varil fiyatı 102 dolar seviyesini geride bıraktı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni bir deniz ablukası başlatacaklarını duyurması, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. Haftanın ilk işlem gününde, cuma günkü kapanışa kıyasla yaklaşık yüzde 7,2 değer kazanan Brent petrolün vadeli varil fiyatı 102,08 dolara kadar tırmandı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 104,25 dolardan alıcı buldu. Cuma günü 98,26 dolara kadar yükselen Brent petrol, günü 95,20 dolar seviyesinden tamamlamıştı.
Piyasalardaki bu sert fiyatlamanın ana itici gücü, ABD ve İran arasında Pakistan'da gerçekleştirilen görüşmelerin çökmesi ve ardından gelen askeri tedbir açıklamaları oldu. Sosyal medya hesabı üzerinden müzakerelere ilişkin bilgi veren Trump, yaklaşık 20 saat süren görüşmelerin ardından İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmeye isteksiz olduğunu belirtti. Trump, bu gelişme üzerine ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini derhal başlatacağını ilan etti.
Trump'ın açıklamalarının ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), deniz ablukasının bugün saat 17.00 itibarıyla resmen yürürlüğe gireceğini ve İran limanlarına yönelik tüm gemi trafiğinin kesileceğini bildirdi. Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın bloke edilmesi yönündeki bu operasyona NATO ve Körfez ülkelerinin de destek vereceğini kaydetti.
Tahran'dan Sert Karşılık
Washington'un abluka adımı, İran cephesinde sert tepkiyle karşılandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, bölgede atılacak yanlış bir adımın "düşmanı Hürmüz Boğazı'nda ölümcül bir girdaba hapsedeceği" uyarısında bulunuldu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise Pakistan'daki diplomatik sürece ilişkin yaptığı değerlendirmede, tarafların bir "İslamabad mutabakatına" çok yakın olduğunu ancak son anda durumun değiştiğini ifade etti. Erakçi, anlaşmaya birkaç adım kala aşırı iddialı, sürekli değişen hedefler ve abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldıklarını dile getirdi.
Hürmüz Boğazı gibi küresel enerji sevkiyatının en hayati dar boğazlarından birinde yaşanabilecek olası bir abluka ve çatışma ihtimali, piyasalarda arzın uzun süre kesintiye uğrayabileceği endişelerini zirveye taşımış durumda. Uzmanlar, jeopolitik gerilimin sürmesi halinde fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının devam edeceğini öngörürken; Brent petrolde teknik açıdan 102,52 dolar seviyesinin direnç, 101,58 dolar seviyesinin ise destek noktası olarak izlendiğini belirtiyor.