ABD ve İsrail’in ortak hava saldırıları sonrası İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapattığı yönündeki iddialar, küresel enerji koridorunda tansiyonu zirveye taşıdı. Asya piyasalarının açılışıyla birlikte petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar bekleniyor.
BUGÜNKÜ HABERLER / DIŞ HABERLER SERVİSİ
Washington ve Tel Aviv’in İran’daki stratejik hedeflere yönelik düzenlediği ortak askeri operasyonun ardından, Tahran yönetiminin misilleme olarak dünyanın en kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nı kapattığı öne sürüldü. Henüz İranlı yetkililerden konuya ilişkin resmi bir doğrulama gelmezken, uluslararası denizcilik kaynakları ve bölgedeki seyir verileri, ticari gemi trafiğinde olağandışı hareketlilikler yaşandığını rapor ediyor.
"Hiçbir Geminin Geçişine İzin Verilmiyor"
Bölgedeki yerel kaynaklara ve uluslararası basına yansıyan bilgilere göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO), Hürmüz Boğazı'na yaklaşan ticari gemilere telsiz yoluyla uyarılarda bulunduğu iddia edildi. İddiaya göre DMO unsurları, "Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor" mesajını ileterek bölgedeki sivil deniz trafiğini durdurmaya çalıştı.
Uyarıların ardından deniz trafiği verilerine yansıyan tabloda, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi hattında seyreden bazı konteyner gemilerinin rotalarını değiştirdiği veya geri döndüğü görüldü. Bazı ticari gemilerin ise risk almamak adına Körfez girişinde demirleyerek beklemeye geçtiği belirtiliyor. Ancak şu an için boğaz trafiğinin tamamen durup durmadığına dair net bir teyit bulunmuyor.
Enerji Piyasalarında "Pazartesi Şoku" Beklentisi
Saldırıların hafta sonuna denk gelmesi ve piyasaların kapalı olması nedeniyle fiyatlamalar henüz ekranlara yansımadı. Ancak enerji analistleri, Asya borsalarının açılmasıyla birlikte ham petrol fiyatlarında "panik alımları" yaşanabileceği konusunda uyarıyor.
Uzmanlar, küresel deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık üçte birinin (günlük yaklaşık 20 milyon varil) geçtiği bu dar su yolundaki herhangi bir aksamanın, tedarik zincirinde onarılması zor hasarlar bırakabileceğini belirtiyor. Özellikle Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi enerji ithalatçısı ülkelerin bu durumdan en hızlı etkilenecek aktörler olduğu vurgulanıyor.
150 Dolar Senaryosu Masada
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan enerji stratejistleri, piyasaların ilk tepki olarak jeopolitik risk primini hızla fiyatlayacağını öngörüyor. Olası senaryolara göre:
- İlk Tepki: Brent petrol fiyatlarında açılışla birlikte yüzde 20 ila 50 arasında ani bir sıçrama yaşanabilir.
- Orta Vade: Krizin uzaması ve boğazın fiilen kapalı kalması durumunda varil fiyatlarının 100-150 dolar bandına yerleşebileceği tahmin ediliyor.
- LNG Riski: Katar'ın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının da tek çıkış kapısı olan boğazdaki krizin, küresel doğal gaz fiyatlarını da yukarı çekmesi bekleniyor.
ABD'de Enflasyon Endişesi
Enerji fiyatlarındaki olası bir patlamanın, özellikle ABD ekonomisinde enflasyonist baskıları yeniden hortlatabileceği ifade ediliyor. Benzin fiyatlarında galon başına 1-2 dolarlık artışların, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasını zorlayabileceği ve küresel ölçekte bir ekonomik durgunluk (resesyon) riskini artırabileceği belirtiliyor.
Tahran yönetimi geçmişte de Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidini bir "stratejik baskı kartı" olarak masaya sürmüş, ancak bu tehdidi fiili bir ablukaya dönüştürmemişti. Bölgedeki askeri hareketliliğin bir sıcak çatışmaya dönüşüp dönüşmeyeceği ve tanker trafiğinin akıbeti, önümüzdeki 24 saat içinde netlik kazanacak.