Türkiye genelinde kış yağışlarının toprak nemini artırarak avantaj sağladığı hububat üretiminde, rekoltenin kaderini ilkbahar aylarında düşecek yağışlar belirleyecek. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin son raporuna göre, bitki gelişimi mevsim normallerinde seyrederken, su rezervleri geçen yıla kıyasla önemli bir artış gösterdi.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Ocak ayı "Fenolojik Değerlendirme-Hububat ve Bakliyatta Yağış, Ekiliş ve Gelişim Analizi" raporu, Türk tarımının stratejik ürünleri buğday ve arpa için kritik veriler ortaya koydu. Ülke genelinde kış aylarında alınan yağışlar, kuraklık riskine karşı toprağa can suyu olurken, üreticinin gözü şimdi ilkbahar yağışlarına çevrildi.
Ocak Yağışlarında Rekor Artış
Rapora yansıyan verilere göre, Türkiye genelinde Ocak ayı yağış ortalaması 103,9 milimetre olarak ölçüldü. Bu rakam, uzun yıllar ortalamasına göre yüzde 49’luk bir artışa işaret ederken, geçen yılın aynı ayına kıyasla yağış miktarının 3 katından fazla arttığı görüldü.
Tarımsal üretim yılı başlangıcı kabul edilen 1 Ekim 2025 ile 31 Ocak 2026 tarihleri arasındaki kümülatif verilere bakıldığında ise toplam yağış miktarı 250,9 milimetreye ulaştı. Bu seviye, uzun yıllar ortalaması olan 253,2 milimetreye oldukça yakın seyrederken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38’lik bir artış kaydedildi.
Kar Örtüsü "Yorgan" Görevi Gördü
Kış döneminde özellikle Doğu, Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinde etkili olan kar yağışları, tarımsal üretim için hayati bir koruma kalkanı oluşturdu. Karın toprak yüzeyini bir yorgan gibi örtmesi, ekili ürünleri aşırı soğuk ve don riskine karşı korurken, toprağın nem dengesini de sağladı. İlkbaharla birlikte eriyecek kar sularının, toprağın su rezervlerini daha da güçlendirmesi bekleniyor.
Bölgesel Gelişim Farklılıkları
Hububat ekili alanlardaki bitki gelişimi, bölgelerin iklim koşullarına göre farklılık gösteriyor:
- Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu: Alçak kesimlerde ve erken ekim yapılan arazilerde bitkiler kardeşlenme dönemine girdi.
- İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz: Yüksek kesimlerde ve iç bölgelerde bitkiler büyük ölçüde "dormansi" olarak adlandırılan uyku döneminde bulunuyor.
Karadeniz’in iç kesimleri ile Ege ve Akdeniz’in bazı yörelerinde yağışların yer yer mevsim normallerinin altında kalması nedeniyle bitki çıkışlarının zayıf olduğu gözlense de, ülke genelinde verimi tehdit edecek yaygın bir risk bulunmuyor.
Kritik Dönem: Sapa Kalkma Evresi
Uzmanlar, kış yağışlarının sağladığı avantajın yüksek rekolteye dönüşebilmesi için ilkbahar yağışlarının belirleyici olacağını vurguluyor. Yağışların önümüzdeki aylarda yeterli ve dengeli dağılması durumunda, buğday ve arpa veriminin yüksek seviyelerde gerçekleşmesi öngörülüyor.
Öte yandan raporda, üreticilere yönelik önemli uyarılar da yer aldı. Hububatta verim ve kaliteyi artırmak için "kardeşlenme başlangıcı ile sapa kalkma" arasındaki dönemde üst gübrelemenin yapılması gerektiği belirtildi. Toprak ve yaprak analizlerine dayalı doğru gübreleme stratejilerinin yanı sıra, yabancı ot ve hastalıklarla zamanında mücadelenin sezon başarısı için kritik önem taşıdığı ifade edildi.