Hollanda’nın Zwolle kentinde görülen davada mahkeme, nikah memurunun yapay zeka ile hazırladığı konuşma metninde yasal yemin ifadelerine yer vermemesi nedeniyle kıyılan nikahın hukuken geçersiz olduğuna hükmetti.
Hollanda yargısı, teknolojinin bürokratik süreçlere entegrasyonu konusunda emsal niteliğinde bir karara imza attı. Zwolle Mahkemesi, nikah töreni sırasında okunması zorunlu olan yasal metinlerin yapay zeka tarafından hazırlanan konuşmada yer almaması gerekçesiyle, bir çiftin evliliğinin resmen gerçekleşmemiş sayılmasına karar verdi.
Yapay Zeka "Samimiyet" Ararken Yasayı Atladı
Olay, 19 Nisan 2025 tarihinde Zwolle kentinde gerçekleşen bir nikah töreninde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, çiftin nikahını kıyması için bir günlüğüne özel yetki verilen "tek seferlik nikah memuru" (BABS), tören konuşmasını hazırlarken yapay zeka araçlarından faydalandı.
Çiftin, törenin daha "samimi ve kişisel" olması yönündeki talebi üzerine memur, konuşma metnini bir yapay zeka modeline yazdırdı. Ancak yapay zeka tarafından oluşturulan duygusal içerikli metin, Hollanda Medeni Kanunu'nda yer alan ve evliliğin hukuken kurulabilmesi için zorunlu olan resmi beyanları içermiyordu.
"Evet" Demek Yetmedi
Hollanda yasalarına göre, bir evliliğin geçerli olabilmesi için çiftlerin nikah memuru ve şahitlerin huzurunda, kanunun öngördüğü "birbirlerini eş olarak kabul ettikleri ve evlilik birliğinin yükümlülüklerini yerine getirecekleri" yönündeki soruyu açıkça yanıtlamaları gerekiyor.
Mahkeme tutanaklarına yansıyan bilgilere göre, yapay zeka tarafından kurgulanan akışta bu resmi soru ve onay bölümü tamamen atlandı. Törende hazır bulunan ve süreci denetlemesi gereken belediyenin kadrolu memurunun da duruma müdahale etmemesi, hatanın tören sonuna kadar fark edilmemesine neden oldu.
Mahkeme: "Yasal Prosedür Duygusallığın Önündedir"
Çift, 20 Ağustos’ta mahkemeye başvurarak hatanın kendilerinden kaynaklanmadığını, törenin usulüne uygun yapıldığına inandıklarını belirtti ve evliliğin geçerli sayılmasını talep etti.
Ancak Zwolle Mahkemesi, 6 Ocak tarihinde açıkladığı gerekçeli kararında bu talebi reddetti. Hakim, evlilik tarihinin ve törenin çiftler için taşıdığı manevi değeri anladıklarını belirtmekle birlikte, yasaların açık hükümlerinin göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.
Kararda, "Yasal gerekliliklerin yerine getirilmediği bir tören, hukuken evlilik sonucunu doğuramaz" görüşüne yer verildi. Mahkeme, törenin yasal şartları sağlamadığını belirterek nikahı hükümsüz kıldı. Bu karar, kamu hizmetlerinde denetimsiz yapay zeka kullanımının yaratabileceği hukuki boşlukları gözler önüne serdi.