Ali Hamaney’in ABD-İsrail ortak saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından Tahran’da gözler Uzmanlar Meclisi’ne çevrildi. Geçici konseyin yönetimi devraldığı ülkede, Mücteba Hamaney ve Ali Rıza Arafi gibi isimler potansiyel halefler olarak öne çıkıyor.
Bugünkü Haberler / Tahran
İran lideri Ali Hamaney’in ABD ve İsrail tarafından düzenlenen bir saldırı sonucu hayatını kaybetmesi, Ortadoğu’da dengeleri sarsarken Tahran yönetimini de tarihi bir geçiş sürecine soktu. Ülkedeki en üst dini ve siyasi makam olan "Rehberlik" koltuğunun boşalmasıyla birlikte, yeni liderin kim olacağı sorusu uluslararası kamuoyunun bir numaralı gündem maddesi haline geldi.
Yönetim Geçici Konseye Devredildi
Hamaney’in ölümü sonrası İran Anayasası gereği yönetimde boşluk oluşmaması için yetkiler geçici olarak üç kişilik bir konseye devredildi. Bu kritik süreçte ülkeyi yönetecek konsey şu isimlerden oluşuyor: Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi Ali Rıza Arafi.
Ülkenin yeni daimi liderini belirleme yetkisi ise din adamlarından oluşan "Uzmanlar Meclisi"ne ait. Meclis'in yapacağı oylama, İran'ın gelecek on yıllardaki rotasını belirleyecek.
Öne Çıkan Adaylar
Tahran’daki siyasi kulislerde ve açık kaynaklarda, Hamaney’in halefi olabilecek dört temel isim üzerinde duruluyor. Hamaney hayattayken resmi bir veliaht işaret etmemiş olsa da, aşağıdaki isimlerin ağırlığı dikkat çekiyor:
1. Mücteba Hamaney
Listenin en çok konuşulan ismi, Ali Hamaney’in 57 yaşındaki oğlu Mücteba Hamaney. Resmi bir hükümet görevi bulunmamasına rağmen babasının politikalarının en sadık uygulayıcısı ve perde arkasındaki güçlü figürlerden biri olarak tanınıyor. 1980-88 İran-Irak Savaşı gazisi olan Mücteba, 2019 yılında ABD Hazine Bakanlığı tarafından "İran yönetimini temsil ettiği" gerekçesiyle yaptırım listesine alınmıştı.
2. Ali Rıza Arafi
Hem geçici liderlik konseyinde yer alması hem de dini hiyerarşideki konumuyla Ali Rıza Arafi güçlü bir aday olarak görülüyor. Uzmanlar Meclisi ve Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi olan Arafi, daha önce El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi Rektörü ve Kum Medresesi Başkanı olarak görev yaptı.
3. Gulam Hüseyin Muhsini Ejei
Mevcut Yargı Erki Başkanı olan Ejei, aynı zamanda Uzmanlar Meclisi üyesi. Uluslararası hukuk alanında yüksek lisans derecesine sahip olan Ejei, devlet bürokrasisini yakından tanıyan bir isim. Mahmud Ahmedinejad döneminde (2005-2009) İstihbarat Bakanı olarak görev yapması, güvenlik bürokrasisindeki etkisini gösteriyor.
4. Sadık Laricani
Eski Yargı Erki Başkanı Sadık Laricani de adaylar arasında. Necef doğumlu olan ve 2009-2019 yılları arasında İran Başyargıcı olarak görev yapan Laricani, ülkenin liderini seçmekle görevli Uzmanlar Meclisi'ne iki kez seçilmeyi başardı.
Ayrıca, Kum Medresesi'nin önde gelen alimlerinden ve SAVAK döneminde Şah karşıtı faaliyetleriyle bilinen Nuri Hamedani de saygınlığı nedeniyle ihtimaller arasında sayılan isimlerden biri.
Uzmanlar Meclisi’nin ne zaman toplanacağı ve nihai kararını ne zaman açıklayacağı henüz netleşmezken, sürecin bölgesel gerilimin tırmandığı bir dönemde nasıl işleyeceği merak konusu.