Güney Kore Savunma Bakanlığı, Aralık 2024’teki sıkıyönetim ilanına zemin hazırlamak amacıyla Kuzey Kore’ye yönelik kışkırtıcı insansız hava aracı (İHA) operasyonları düzenlediği tespit edilen Tümgeneral Kim Yong-da’nın görevine son verdi.
Seul – Güney Kore’de geçtiğimiz yıl yaşanan siyasi krizin yankıları sürüyor. Savunma Bakanlığı tarafından yürütülen iç soruşturma sonucunda, İHA Operasyonları Komutanı Tümgeneral Kim Yong-da’nın, dönemin savunma bakanının talimatıyla Kuzey Kore’ye yönelik provokatif eylemlerde bulunduğu ve bu eylemlerin sıkıyönetim ilanına gerekçe oluşturmak amacıyla planlandığı ortaya çıktı. Bakanlık, soruşturma raporu doğrultusunda Kim hakkında en ağır disiplin cezasını uygulayarak görevden alınmasına hükmetti.
"Kuzey Kore'yi Kışkırtma Planı"
Elde edilen bilgilere göre, Tümgeneral Kim Yong-da’nın görevden alınmasına giden süreç, Ekim 2024’te gerçekleştirilen tartışmalı bir askeri operasyona dayanıyor. Soruşturma raporunda, Kim’in, dönemin Savunma Bakanı Kim Yong-hyun’dan aldığı doğrudan emirle hareket ettiği belirtildi.
Müfettişlerin tespitlerine göre, İHA Komutanlığı, standart askeri raporlama prosedürlerini ve emir-komuta zincirindeki yasal protokolleri çiğneyerek Kuzey Kore hava sahasına insansız hava araçları gönderdi. Bu hamlenin stratejik bir askeri gereklilikten ziyade, Pyongyang yönetimini misilleme yapmaya zorlamak amacıyla kurgulandığı ifade edildi.
Sıkıyönetim İçin "Yapay Tehdit" Üretildi
Soruşturmanın en çarpıcı bulgusu, bu operasyonun zamanlaması ve amacı oldu. Bakanlık yetkilileri, Ekim ayındaki İHA sızmasının, Kuzey Kore'den sert bir karşılık alarak ulusal güvenlik krizini tırmandırmayı hedeflediğini kaydetti.
Rapora göre, yaratılmak istenen bu kaos ortamı, dönemin Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’un Aralık 2024’te ilan edeceği sıkıyönetim kararına meşruiyet kazandırmak için bir "ön hazırlık" niteliği taşıyordu. Yoon yönetimi, o dönemde artan güvenlik tehditlerini ve muhalefetin "devlet karşıtı faaliyetlerini" gerekçe göstererek orduyu sokağa dökmüştü.
Ne Olmuştu?
Güney Kore siyaseti, 3 Aralık 2024 gecesi Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’un sürpriz bir şekilde sıkıyönetim ilan etmesiyle sarsılmıştı. Yoon, muhalefet partisini Kuzey Kore sempatizanlığıyla suçlayarak anayasal düzenin tehlikede olduğunu iddia etmişti. Ancak Ulusal Meclis, askerlerin engelleme girişimlerine rağmen toplanarak sıkıyönetim kararını saatler içinde kaldırmıştı.
Bu başarısız girişimin ardından başlayan siyasi ve hukuki süreçte:
- Devlet Başkanı Yoon, 14 Aralık 2024’te Ulusal Meclis tarafından görevden uzaklaştırıldı.
- Anayasa Mahkemesi, 4 Nisan 2025’te azil kararını onayladı.
- Erken seçimlerin ardından Demokratik Parti adayı Lee Jae-myung, Haziran 2025’te ülkenin yeni lideri oldu.
Tümgeneral Kim Yong-da’nın görevden alınması, başarısız sıkıyönetim girişiminde ordunun rolünü aydınlatmaya yönelik devam eden temizlik operasyonlarının son halkası olarak değerlendiriliyor. Savunma Bakanlığı, ordu içindeki yasa dışı emirlere itaat eden diğer unsurların tespitine yönelik incelemelerin süreceğini bildirdi.