Uzun yıllardır bilim dünyasını meşgul eden ve benzerlerinden 40 kat daha güçlü X ışını yayan "γ Cas" yıldızının gizemi aydınlatıldı. Gözlemler, bu anormalliğin yıldızın yörüngesindeki madde çeken bir beyaz cüceden kaynaklandığını ortaya koydu.
Cassiopeia takımyıldızında yer alan ve gökyüzünde çıplak gözle görülebilen "γ Cas" adlı yıldızın yaklaşık elli yıldır süren X ışını gizemi nihayet çözüme kavuştu. Liege Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren araştırmacılar, yıldızın neden emsallerinden çok daha yüksek seviyede radyasyon yaydığını belirledi. Araştırmaya göre bu sıradışı durumun temel nedeni, yıldızın yörüngesinde bulunan ve ondan sürekli olarak madde çeken bir başka yıldız.
Japonya'nın geliştirdiği XRISM uzay teleskobunda yer alan Resolve adlı yüksek çözünürlüklü cihaz kullanılarak yapılan gözlemler, sistemin karmaşık yapısını gün yüzüne çıkardı. Bilim insanları, Aralık 2024, Şubat 2025 ve Haziran 2025 tarihlerinde elde edilen verileri analiz ederek, "γ Cas"ın çevresinde "beyaz cüce" sınıfına ait bir eş yıldız bulunduğunu doğruladı. Bu beyaz cücenin, dev yıldızdan kendi üzerine doğru madde çektiği ve bu şiddetli etkileşimin aşırı miktarda ısı üreterek devasa X ışını patlamalarına yol açtığı anlaşıldı.
Bilim dünyasında ilk olarak 1976 yılında fark edilen bu anormallik, "γ Cas"ın kendisiyle aynı sınıftaki diğer yıldızlardan yaklaşık 40 kat daha güçlü X ışını yaymasıyla dikkat çekmişti. İlerleyen yirmi yıl içinde benzer davranışlar sergileyen 20 farklı yıldız daha tespit edilmiş ve astronomi literatüründe bu gök cisimleri "γ Cas analogları" olarak adlandırılmaya başlanmıştı. Yeni bulgular, bu tür yıldızların aslında uzun zamandır teorik olarak öngörülen spesifik bir ikili yıldız sisteminin parçası olduklarını kanıtlamış oldu.
Liege Üniversitesinden gökbilimci Yael Naze, yapılan bu keşfin gelecekteki astrofizik araştırmaları için yepyeni ufuklar açtığını belirtti. İkili sistemlerin nasıl oluştuğunu ve gelişim süreçlerini anlamanın, evrendeki yer çekimi dalgalarını kavramak açısından da kritik bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Naze, bu tür dalgaların genellikle yaşam döngülerinin sonuna gelmiş kütleli ikili yıldız sistemleri tarafından yayıldığını ifade etti. Bulgular, evrendeki enerji transferi ve yıldız evrimi modellerinin yeniden gözden geçirilmesine katkı sağlayacak.