Gazze Şeridi’nde on binlerce Filistinli, Ramazan ayının ilk cuma namazı için İsrail saldırılarında yıkılan camilerin avlularına ve moloz yığınlarına serdikleri seccadelerde saf tuttu.
Gazze’de bu yıl Ramazan ayı, devam eden insani krizin ve büyük yıkımın gölgesinde karşılandı. Bölge genelinde ibadethanelerin büyük çoğunun kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle, on binlerce Filistinli ilk cuma namazını kılmak için yıkılan camilerin enkazlarına, okul bahçelerine ve derme çatma çadırlara sığındı. Saldırıların izlerini taşıyan cami kalıntıları arasında omuz omuza veren cemaat, hem ibadetlerini yerine getirdi hem de kaybettikleri yakınları için dua etti.
Yıkıntıların Arasında İbadet
Gazze’nin farklı bölgelerinden gelen görüntüler, savaşın ibadet mekanları üzerindeki ağır tahribatını bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle Gazze kentinin Zeytun Mahallesi’nde bulunan Selahaddin Camisi’nde, cemaat hasar gören yapının enkazı üzerinde ve dış avlusunda bir araya geldi. Yıkıntılar arasına serilen halı ve hasırların üzerinde namaz kılan Filistinliler, hutbeyi harabeye dönmüş duvarların arasında dinledi.
Han Yunus kentinde de benzer manzaralar yaşandı. Kent merkezindeki El-Elbani Camisi’nin cemaati, yapının ayakta kalan kısımlarını kendi imkanlarıyla onararak ibadete açmaya çalıştı. Ancak kapalı alanların yetersizliği nedeniyle binlerce kişi, namazı açık havada ve enkaz yığınlarının yanı başında kılmak zorunda kaldı.
İbadethanelerin Yüzde 90'ı Zarar Gördü
Gazze’deki Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı verilerine göre, İsrail’in saldırıları boyunca bölgedeki bin 244 camiden bin 109’u tamamen ya da kısmen yıkıldı. Bu durum, bölge halkının ibadet özgürlüğünü ve toplanma alanlarını ciddi şekilde kısıtladı.
Cuma hutbelerinde hatipler, yaşanan zorluklara rağmen halkın direncine ve maneviyatına vurgu yaptı. Hatiplerden Muhammed el-Amudi, ibadethanelerin hedef alınmasının inanç özgürlüğüne yönelik ağır bir ihlal olduğunu belirterek, Gazze halkının tüm imkansızlıklara rağmen manevi atmosferi yaşatmaya çalıştığını ifade etti.
Okullar ve Çadırlar Camiye Dönüştü
Yıkılan camilerin yanı sıra, yerinden edilen sivillerin sığındığı okullar da cuma namazı için mescit olarak kullanıldı. Gazze kentindeki Selahaddin Okulu’na sığınan çok sayıda aile, okul bahçesinde saf tuttu. Beyt Hanun’dan göç etmek zorunda kalan Rafet Ebu Avde gibi pek çok sivil, yerinden edilmenin getirdiği zorluklara rağmen ibadetlerini aksatmamaya çalıştıklarını dile getirdi.
Ekim 2023'ten bu yana devam eden süreçte sivil altyapının yaklaşık yüzde 90'ının zarar gördüğü Gazze'de, Ramazan ayı ibadetlerin yanı sıra toplumsal dayanışmanın ve yasın paylaşıldığı bir zaman dilimine dönüşmüş durumda. Enkazların arasında kılınan bu ilk cuma namazı, bölge halkının yaşadığı yıkıma rağmen hayata tutunma çabasının sembolik bir göstergesi oldu.