Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Çin’in iç finansal dengesizliklerinin rekor seviyelere ulaştığını belirterek, ekonominin dış talebe ve kamu harcamalarına olan bağımlılığının arttığı uyarısında bulundu.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, yayımladığı son raporda Çin ekonomisinin yapısal görünümüne dair kritik tespitlerde bulundu. Kuruluş, ülkedeki iç finansal dengesizliklerin, özellikle hanehalkı tasarruflarındaki katılık, zayıf tüketim talebi ve sermaye harcamalarındaki son daralma nedeniyle tarihsel zirvelere çıktığını duyurdu.
Büyüme Modeli Dış Talebe Bağımlı Hale Geliyor
Fitch’in analizine göre, özel tasarruflar ile kamu borçlanması arasındaki makasın giderek açılması, Çin’in ekonomik büyüme modelini zorluyor. Raporda, mevcut dengesizliklerin ekonomik büyümeyi sürdürebilmek için iki ana kaynağa daha fazla ihtiyaç duyulmasına neden olduğu vurgulandı: Dış talep ve yüksek kamu açıkları yoluyla sağlanan mali destekler.
Kuruluş, bu tablonun sürdürülebilirliği konusundaki risklere dikkat çekerek, iç talepteki yetersizliğin ekonomiyi ihracat performansına ve devletin mali teşviklerine daha bağımlı hale getirdiğinin altını çizdi.
Hanehalkı Tasarrufları Artış Eğiliminde
Raporda öne çıkan en çarpıcı verilerden biri hanehalkı tasarruf oranlarına ilişkin oldu. Fitch verilerine göre, Çin’de hanehalkı tasarruf oranı 2023 yılında yüzde 34,9 seviyesindeyken, 2024 yılında yatay bir seyir izledi. Ancak gelir artışının tüketim harcamalarını geride bırakması nedeniyle, bu oranın 2025 yılında yüzde 35,3’e yükselmesi bekleniyor.
Analistler, hanehalkının harcama yerine tasarrufa yönelmesinde, son yıllarda gayrimenkul sektöründe yaşanan sert düşüşün ve yatırımlardaki güven kaybının etkili olduğunu belirtiyor.
Kurumsal Borçlanma ve Sektörel Dengesizlik
Fitch, kurumsal sektörün finansal pozisyonuna da mercek tuttu. Rapora göre, Çinli şirketler yatırımlarının tasarruflarını aşması nedeniyle büyük bir "net borçlanma" pozisyonunda bulunuyor. Ancak hanehalkı sektörünün devasa boyutlardaki "net kredi verme" (tasarruf) pozisyonu, bu açığı fazlasıyla dengeliyor.
Son dönemde toplam yatırımların gerilemesiyle birlikte kurumsal sektörün borçlanma ihtiyacının muhtemelen daraldığına işaret eden Fitch, bu durumun özel sektörün toplam net kredi pozisyonunu daha da artırdığını kaydetti. Bu döngü, ekonominin kendi iç dinamikleriyle sağlıklı bir tüketim-yatırım dengesi kurmasını zorlaştırıyor.