Fitch Ratings'in son raporu, ABD'deki ticaret dengelerinde yaşanan bölgesel kopuşu gözler önüne serdi. Yapay zeka yatırımlarından aslan payını alan eyaletler ticaret hacimlerinde rekor büyümelere imza atarken, gümrük vergilerine karşı hassas otomotiv tedarik zincirine bağımlı bölgeler ise belirgin bir ivme kaybı yaşıyor.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD mal ticaretinin 2026 yılı boyunca yüksek politika belirsizlikleri etrafında şekillenmeye devam edeceğini belirten yeni bir rapor yayımladı. Hazırlanan raporda, gümrük tarifelerinin ve tedarik zincirlerindeki küresel yeniden yapılanmanın, Amerikan eyaletleri ve farklı endüstriler arasındaki ayrışmayı giderek daha fazla derinleştirdiğine dikkat çekildi.
Rapora göre, ticaret dengesindeki bu keskin ayrışmanın başrollerini yapay zeka yatırımları ve otomotiv sektörü paylaşıyor. Yapay zeka altyapısına yönelik sermaye harcamalarından fayda sağlayan eyaletler ticaret ivmesini güçlü bir şekilde artırırken, uluslararası gümrük vergilerinden doğrudan etkilenen otomotiv merkezleri geride kalıyor.
Yapay Zeka Harcamaları İthalat Rakamlarını Zıplattı
Fitch verileri, ABD genelinde elektrikli olmayan makine ithalatının bir önceki yılda yüzde 25 oranında artarak başlıca ticaret kategorileri arasında en hızlı büyümeyi kaydettiğini gösteriyor. Elektrikli makineler ve elektronik ithalatında ise yüzde 6 oranında bir artış yaşandı. Değerlendirmede, bu büyüme trendinin doğrudan yarı iletken üretim ekipmanları, veri işleme altyapısı ve yapay zeka tabanlı sermaye mallarına yönelik devasa talep patlamasıyla uyumlu olduğu ifade edildi.
Eyalet bazında bakıldığında, makine ve teknoloji döngüsündeki yükselişten doğrudan faydalanan bölgeler dikkat çekti. İthalat rakamları yıllık bazda Arizona'da yüzde 36, New Mexico'da yüzde 34 ve Nevada'da yüzde 92 gibi rekor oranlarda artış gösterdi. Bu yatırımlardan pay alan Teksas'ın ithalatında da yüzde 4'lük bir büyüme kaydedildi.
Otomotiv Eyaletleri Kan Kaybediyor
Yapay zeka merkezlerinin aksine, otomobil ve yedek parça sektörü ticaret haritasındaki en kırılgan nokta olmayı sürdürüyor. Raporda, ABD genelinde otomobil ve parça ithalatının yıllık bazda yüzde 14 oranında daraldığı vurgulandı.
Otomotiv endüstrisinin kalbi sayılan Michigan'da, otomotiv ithalatının yüzde 7 düşmesiyle eyaletin toplam ithalatı yüzde 3 oranında azaldı. Benzer şekilde, otomotiv ithalatının Kaliforniya'da yüzde 14, Tennessee'de ise yüzde 24 oranında daraldığı ve bu durumun eyaletlerin genel ithalat rakamlarını yüzde 1 oranında aşağı çektiği bildirildi. İhracat cephesinde de otomotiv ağırlıklı üretim yapan Michigan, Tennessee, Ohio ve Illinois gibi eyaletlerde belirgin düşüşler gözlemlendi.
Diğer yandan, Teksas ülkenin en büyük ihracatçı eyaleti unvanını korurken; New York'un sergilediği güçlü ihracat artışının geniş tabanlı bir sanayi üretiminden ziyade, ağırlıklı olarak altın ve kıymetli maden ticaretinden kaynaklandığı belirtildi.
"Tarifelerin Etkisi Bölgesel Ticarete Doğrudan Yansıyor"
Bugünkü Haberler'in incelediği raporda görüşlerine yer verilen Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, tablonun bölgesel ekonomiler açısından taşıdığı risklere dikkat çekti.
Sonola, "Eyaletlerin ticaret performanslarında giderek belirginleşen bu ayrışma, uygulanan gümrük vergilerinin bölgesel ticaret sonuçları üzerinde artık çok daha doğrudan bir etki yarattığını kanıtlıyor" değerlendirmesinde bulundu. Yapay zeka ile bağlantılı yatırımları çeken eyaletlerin ekonomik dalgalanmalara karşı çok daha yüksek bir dayanıklılık sergilediğini belirten Sonola, otomotiv tedarik zincirlerine bağımlı eyaletlerin ise süregelen politika belirsizliklerine karşı ciddi bir kırılganlık taşıdığının altını çizdi.