ABD Merkez Bankası’nın son raporuna göre ekonomik aktivite ülkenin büyük bölümünde toparlanma emareleri gösterirken, yüksek ve düşük gelir grupları arasındaki harcama alışkanlıklarındaki makas açılıyor.
ABD Merkez Bankası (Fed), Amerikan ekonomisinin nabzını tutan ve yılda sekiz kez yayımlanan "Bej Kitap" (Beige Book) raporunun Ocak sayısını kamuoyuyla paylaştı. Bankanın 12 şubesinden gelen verilerle hazırlanan raporda, ülke genelinde ekonomik faaliyetlerin "hafif ila ılımlı" bir hızda arttığı bildirildi.
Raporun detaylarına göre, Fed'in 12 bölgesinden 8'inde ekonomik büyüme kaydedilirken, 3 bölgede aktivite durağan seyretti, sadece bir bölgede ise ılımlı bir düşüş gözlendi. Bu tablo, önceki üç raporlama döneminde çoğu bölgenin "sınırlı değişim" bildirdiği sürece kıyasla ekonomik ivmede bir iyileşmeye işaret ediyor.
Tüketici Harcamalarında Gelir Grubu Ayrımı
Raporda öne çıkan en dikkat çekici başlıklardan biri, tüketici davranışlarındaki farklılaşma oldu. Bankaların çoğu, özellikle tatil sezonunun etkisiyle tüketici harcamalarında "hafif ila ılımlı" bir artış bildirdi. Ancak harcama kalemleri incelendiğinde, gelir grupları arasında belirgin bir ayrışma göze çarptı.
Yüksek gelirli tüketicilerin lüks mallar, seyahat, turizm ve deneyim odaklı faaliyetlere yönelik talebi güçlü kalmaya devam ederken; düşük ve orta gelirli tüketicilerin fiyatlara karşı giderek daha duyarlı hale geldiği belirtildi. Raporda, bu grubun zorunlu olmayan mal ve hizmet harcamalarında çok daha temkinli davrandığı vurgulandı.
Tarifeler Maliyet Baskısı Yaratıyor
Enflasyon cephesinde ise fiyatların bölgelerin büyük çoğunluğunda "ılımlı" hızda arttığı gözlemlendi. Yalnızca iki bölge fiyat artışlarını "hafif" olarak nitelendirdi. İş dünyasından gelen geri bildirimlerde, gümrük tarifelerinden kaynaklanan maliyet baskıları tüm bölgelerde "ortak bir tema" olarak öne çıktı.
Stokların azalması ve kar marjlarını koruma ihtiyacı nedeniyle bazı işletmelerin tarife kaynaklı maliyetleri fiyatlara yansıtmaya başladığı, ancak perakende ve restoran gibi sektörlerdeki firmaların, müşteri kaybı endişesiyle bu konuda isteksiz davrandığı ifade edildi. İşletmeler, artan maliyetlerle mücadele etmeye devam ederken fiyatların bir süre daha yüksek seviyelerde kalmasını bekliyor.
İstihdam Piyasasında "Durağan" Seyir
İşgücü piyasasına ilişkin veriler, istihdamın son dönemde büyük ölçüde değişmediğini ortaya koydu. 12 bölgenin 8'inde işe alımlarda kayda değer bir hareketlilik yaşanmadı. Firmaların yeni pozisyonlar açmak yerine, daha çok ayrılan personelin yerini doldurmaya odaklandığı belirtildi.
Bununla birlikte, mühendislik, sağlık hizmetleri ve teknik alanlarda nitelikli işgücü bulma sorunu devam ediyor. Yapay zekanın (AI) istihdam üzerindeki etkisinin şu an için sınırlı olduğu, ancak bu teknolojinin işgücü piyasasına asıl etkisinin gelecek yıllarda hissedileceği öngörülüyor. Ücret artışlarının ise ılımlı bir hızda devam ettiği ve "normal" olarak kabul edilen seviyelere döndüğü bildirildi.
Fed'in raporu, iş dünyasının geleceğe dair beklentilerinin "hafif iyimser" olduğunu ve önümüzdeki aylarda hafif ila orta düzeyde bir büyüme öngörüldüğünü not etti.