Erzurum’un tarihi Tebrizkapı semtinde, çevresindeki yapıların kaldırılmasıyla görünür hale gelen yaklaşık 700 yıllık Ahi Toman Baba Kümbeti ve tarihi Ahıskalılar Evi, yürütülen restorasyon çalışmalarıyla kent turizmine kazandırılıyor.
Erzurum'da ahilik teşkilatının temellerini atan Ahi Toman Baba'nın Narmanlı Camisi'nin arka tarafında yer alan kümbeti, yürütülen kentsel dönüşüm ve koruma projeleri kapsamında yeniden gün yüzüne çıkarılıyor. Geçmişte etrafını saran ev ve iş yerleri nedeniyle adeta görünmez hale gelen 14. yüzyıl yapısı tarihi kümbet, Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan kapsamlı restorasyon projesiyle aslına uygun olarak ihya ediliyor.
Tarihi kaynaklara göre Erzurum'da esnaf örgütlenmesini ve ahilik geleneğini başlatan dini ve tasavvufi bir şahsiyet olan Ahi Toman Baba'nın, kentin ticari ve sosyal hayatında çok önemli bir rolü bulunuyor. Ünlü seyyah İbn Battuta'nın da 1331 yılındaki Erzurum ziyaretinde Ahi Toman Baba'nın tekkesinde konakladığı ve buradaki misafirperverlik ile esnaf teşkilatlanmasını yazılarında övgüyle anlattığı biliniyor.
Çevredeki 10 Bina Kamulaştırılarak Söküldü
Erzurum Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ünal İnci, bölgede yürütülen çalışmalar hakkında önemli bilgiler paylaştı. Kümbetin restorasyon aşamasına yaklaşık iki yıl önce başlatılan kentsel dönüşüm çalışmalarıyla geçildiğini belirten İnci, tarihi yapının etrafını kapatan ve zamanla köhneleşen yaklaşık 10 binanın kamulaştırılarak söküldüğünü ifade etti.
İnci, yürütülen çalışmalarla yalnızca Ahi Toman Baba Kümbeti’nin değil, aynı alanda yer alan tescilli "Ahıskalılar Evi" adlı tarihi yapının da kurtarıldığını açıkladı. Kümbetin önünün tamamen açık hale gelmesiyle birlikte kent sakinlerinin ve ziyaretçilerin buradaki tarihi dokuyu artık doğrudan görebileceği belirtildi.
Hassas Bir Restorasyon Süreci Yürütülüyor
Tarihi yapıların özgün dokusuna zarar vermemek amacıyla çalışmaların büyük bir titizlikle sürdürüldüğünü vurgulayan Ünal İnci, sürecin normal inşaat projelerinden çok farklı ilerlediğini kaydetti. Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan projeler doğrultusunda, alandaki mezarların ve tarihi kalıntıların korunması için en ince ayrıntısına kadar hassas bir işçilik uygulandığı aktarıldı.
Erzurum Büyükşehir Belediyesi bünyesinde kurulan Kent Estetiği Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmaların bütçe aktarımları ve planlamaları hızla tamamlanıyor. Yaklaşık 700 yıllık Ahi Toman Baba Kümbeti ve tarihi Ahıskalılar Evi'nin çevre düzenlemeleriyle birlikte restorasyonunun tamamlanarak 2027 yılında ziyarete açılması ve kentin kültür turizmine kazandırılması hedefleniyor.