Ermenistan’da Başbakan Paşinyan ile Apostolik Kilisesi arasındaki güç mücadelesi, Noel ayinlerinin ayrı yapılmasıyla zirveye ulaştı. Hükümet, Katolikos II. Karekin’in yetkilerini kısıtlayacak ve yerine vekil atayacak kapsamlı bir reform paketini masaya koydu.
Ermenistan’da siyasi otorite ile dini liderlik arasındaki gerilim, ülkenin en kutsal günlerinden biri olan Noel kutlamalarında somut bir ayrışmaya dönüştü. Erivan yönetimi ve Ermeni Apostolik Kilisesi, 6 Ocak’ta düzenlenen Noel ayinlerini ilk kez birbirinden tamamen kopuk ve ayrı mekanlarda gerçekleştirdi. Bu durum, Başbakan Nikol Paşinyan ile Katolikos II. Karekin arasındaki iplerin tamamen kopma noktasına geldiğinin en net göstergesi oldu.
Meydanlarda ve Kiliselerde İki Ayrı Cephe
Başbakan Nikol Paşinyan, kendisine destek veren bir grup din adamı ve vatandaşlarla birlikte Noel’i başkent Erivan’da kutlarken, muhalefete yakınlığıyla bilinen ve hükümetin sert eleştirilerinin hedefinde olan Katolikos II. Karekin, destekçileriyle birlikte Eçmiadzin’deki dini merkezde ayin düzenledi.
İkilik, sadece fiziksel mekanlarla sınırlı kalmadı. Hükümet kanadı, kiliseyi devlet işlerine karışmak ve muhalefetle iş birliği yaparak iktidarı devirmeye çalışmakla suçluyor. Kilise yönetimi ise Paşinyan hükümetini, özellikle 2. Karabağ Savaşı sonrasındaki süreçte ulusal çıkarlardan taviz vermekle ve "milli değerleri aşındırmakla" itham ediyor.
Paşinyan’ın "Vekil Atama" Planı
Gerilimin arka planında, hükümetin kilise yapısını kökten değiştirmeyi hedefleyen yeni reform planı yatıyor. Edinilen bilgilere göre Paşinyan yönetimi, mevcut ruhani lider II. Karekin’in görevden el çektirilmesi ve yerine geçici bir "vekil" atanmasını öngören bir düzenleme üzerinde çalışıyor.
Söz konusu plana göre:
- Katolikosluk makamı II. Karekin'den alınarak, yerine bir vekil atanacak.
- Kilise için belirlenecek yeni idari kurallar resmileşene kadar yeni bir Katolikos seçimi yapılmayacak.
- Vekil olarak atanan din adamı, ileride yapılacak seçimde Katolikosluk için aday olamayacak.
- Seçimler ancak adayların "ahlaki bütünlüğü" yeni kriterlere göre doğrulandıktan sonra gerçekleştirilecek.
Bekarlık Yemini Tartışması
Hükümet ile kilise arasındaki polemik, teolojik ve ahlaki suçlamalara da sahne oluyor. Başbakan Paşinyan, Katolikos II. Karekin’in din adamlarının etmesi gereken "bekarlık yeminini" bozduğunu ve çocuk sahibi olduğunu iddia ederek, bu durumun onun ruhani liderlik vasfını ortadan kaldırdığını savunuyor.
Bu iddialar gölgesinde, 5 Ocak’ta II. Karekin’e muhalif olan bir grup din adamı Paşinyan ile bir araya geldi. Toplantıda kilisenin siyasetten arındırılması ve manevi işleyişteki aksaklıklar masaya yatırılırken, reform sürecini yönetecek bir "koordinasyon konseyi" kurulması kararlaştırıldı.
Gözaltılar ve Darbe Suçlamaları
Süreç, sadece sözlü düellolarla sınırlı kalmıyor. Geçtiğimiz yıl bazı bölgelerin başpiskoposları, hükümeti yasa dışı yollarla devirmeyi planlamak suçlamasıyla gözaltına alınmıştı. Kilise çevreleri bu hamleleri "sindirme politikası" olarak nitelendirirken, hükümet yetkilileri yargı sürecinin şahıslara değil, anayasal düzene karşı eylemlere yönelik olduğunu vurguluyor.
Erivan sokaklarında ise halk, siyasi krizin dini bayramlara sıçramasından endişeli. Hükümetin kilise reformunu hayata geçirme kararlılığı ve kilisenin buna direnci, önümüzdeki günlerde Ermenistan iç siyasetinde tansiyonun daha da yükseleceğine işaret ediyor.