Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), enerji ve çevresel piyasalarda adil ticareti garanti altına almak ve piyasa bozucu eylemleri engellemek amacıyla kapsamlı bir yönetmelik yayımladı. Yeni düzenlemeyle birlikte “Dahili Bilgi Platformu” kurulacak ve manipülasyon yapanlara ağır para cezaları uygulanacak.
Enerji ve çevresel piyasaların işleyişinde köklü değişiklikler öngören "Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik", Resmi Gazete’de yayımlanarak duyuruldu. EPDK tarafından hazırlanan bu yeni düzenleme, piyasalardaki güvenilirlik ve şeffaflık standartlarını yükseltmeyi, bilgi asimetrisini ortadan kaldırmayı ve rekabeti korumayı hedefliyor.
Kapsam Genişletildi
Yayımlanan yönetmelik, enerji sektörünün neredeyse tüm ticaret alanlarını kapsıyor. Düzenleme; vadeli elektrik piyasası, gün öncesi ve gün içi piyasaları, dengeleme güç piyasası ve yan hizmetler piyasalarını içeriyor. Ayrıca vadeli ve spot doğal gaz piyasaları, emisyon ticaret sistemi, organize yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasası ve bu alanlarda toptan satış amacıyla yapılan ikili anlaşmalar da denetim ve şeffaflık kurallarına tabi olacak.
İki Yeni Merkezi Platform Kuruluyor
Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, piyasa verilerinin tek bir elden ve güvenilir şekilde yönetilmesi için Enerji Piyasaları İşletme AŞ'ye (EPİAŞ) verilen yeni görevler oldu. EPİAŞ, piyasalarda fırsat eşitliğini sağlamak ve içeriden bilgi ticaretinin (insider trading) önüne geçmek amacıyla iki ayrı platform işletecek:
- Dahili Bilgi Platformu: Fiyatları etkileyebilecek nitelikteki "dahili bilgilerin" kamuya açıklanması için kullanılacak.
- Şeffaflık Platformu: Dahili bilgi niteliğinde olmayan ancak piyasa takibi için kritik öneme sahip fiyat, hacim ve benzeri genel verilerin yayımlanması için hizmet verecek.
Bu platformlar sayesinde, piyasa katılımcılarının bilgiye eş zamanlı erişimi sağlanarak haksız rekabetin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Manipülasyona Ağır Cezalar
Yönetmelik, piyasa bozucu davranışlara karşı caydırıcı yaptırımları da beraberinde getirdi. Şeffaflık kurallarını ihlal eden veya piyasayı manipüle etmeye çalışan katılımcılar ciddi mali yükümlülüklerle karşı karşıya kalacak.
- Bilgi Gizleme Cezası: Dahili bilgi açıklama yükümlülüğünü yerine getirmeyen piyasa katılımcılarına 2 milyon 509 bin 800 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.
- Manipülasyon Cezası: Dahili bilgi suistimali yapan veya piyasa manipülasyonu fiilini işleyen katılımcılar için ceza tavanı 25 milyon 98 bin lira olarak belirlendi.
- Bireysel Sorumluluk: Söz konusu fiilleri işleyen gerçek kişiler de (yöneticiler, çalışanlar vb.) sorumluluktan kaçamayacak ve 2 milyon 509 bin 800 liraya kadar ceza ödeyebilecek.
Sektörde şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından yeni bir dönem başlatan yönetmelik, piyasaların adaptasyonu için tanınan sürenin ardından 1 Haziran tarihinde resmen yürürlüğe girecek. Yönetmelik hükümlerinin yürütülmesi yetkisi ise EPDK Başkanı'nda olacak.