Ticaret Bakanlığı'nın devreye aldığı Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile birlikte emlak piyasasında şeffaflık dönemi başlarken, sahte ve kopya ilanların temizlenmesiyle satılık portföyünde yüzde 15'lik bir daralma öngörülüyor.
Ticaret Bakanlığı tarafından emlak sektöründe kayıt dışılığı önlemek, spekülatif fiyat artışlarını durdurmak ve tüketici mağduriyetlerini engellemek amacıyla geliştirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), kiralık konutların ardından satılık taşınmazlar için de resmen devreye alındı. 15 Şubat itibarıyla satılık ilanlarında zorunlu hale gelen doğrulama sistemi, piyasadaki "hayalet ilanları" temizlemeye başladı.
10 Günde 10 Binden Fazla İlan Silindi
Sistemin devreye girmesiyle birlikte ilan platformlarındaki hareketlilik verilerle de netleşmeye başladı. Yapay zeka destekli gayrimenkul veri analiz platformu Endeksa'nın verilerine göre, uygulamanın başladığı ilk 10 günlük süreçte Türkiye genelindeki satılık konut ilan sayısı 1 milyon 45 bin 933'ten 1 milyon 35 bin 379'a geriledi.
Kısa sürede gerçekleşen bu yüzde 1'lik düşüş, toplamda 10 bin 554 adet ilanın sistemden çekilmesi anlamına geliyor. Tüm taşınmaz türleri (arsa, iş yeri vb. dahil) dikkate alındığında ise toplam ilan havuzunda yaklaşık 6 binlik bir azalma kaydedilerek, ilan sayısı 1 milyon 612 bin seviyelerine indi.
Üç Ay İçinde 250 Bin İlanın Silinmesi Bekleniyor
Sektör temsilcileri, sistemin tam etkisinin önümüzdeki aylarda daha net hissedileceğini belirtiyor. Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, kiralık konutlarda 1 Ocak 2025'te başlayan sürecin benzer bir seyir izlediğini hatırlattı. Öğüt, kiralık ilanlarda uygulamanın üçüncü ayında yüzde 20, Haziran 2025 itibarıyla ise yüzde 34'lük bir düşüş yaşandığını vurguladı.
Öğüt, satılık ilanları için de benzer bir projeksiyon çizerek, "Henüz çok erken olsa da üçüncü ay itibarıyla düşüşün hızlanacağını ve ortalama yüzde 15 seviyesine oturacağını öngörüyoruz. Mevcut 1,6 milyonluk satılık taşınmaz ilanı düşünüldüğünde, bu yaklaşık 240-250 bin ilanın sistemden silinmesi anlamına geliyor. Piyasa üçüncü aydan itibaren gerçek arz-talep dengesine oturacaktır" değerlendirmesinde bulundu.
"Kapora Dolandırıcılığı Tarihe Karışacak"
Yeni sistemin en kritik kazanımlarından biri de güvenlik. İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, uzun yıllardır talep ettikleri denetim mekanizmasının nihayet kurulduğunu belirtti. Aşa, özellikle sahte ilanlar üzerinden yapılan kapora dolandırıcılığının önüne geçileceğini ifade ederek şunları söyledi:
"Yıllardır 'her önüne gelen ilan veremesin' diyorduk. Artık vatandaş muhatabını biliyor; ilanı ya mülk sahibi, ya onun yetkilendirdiği emlakçı ya da birinci derece yakını verebiliyor. Geçmişte cazip fiyatlı sahte ilanlarla bir saat içinde 40 kişiden kapora toplayıp ortadan kaybolan dolandırıcılar oluyordu. Bu sistemle bu tür suistimallerin tamamen önüne geçilecek."
Sistem Nasıl İşliyor?
EİDS düzenlemesi kapsamında, artık mülk sahipleri e-Devlet üzerinden gayrimenkullerini seçerek emlak işletmelerini yetkilendirmek zorunda. Bu yetki olmadan emlak ofisleri ilan girişi yapamıyor. Yetkilendirme süresi asgari 3 ay olarak belirlenirken, mülk sahibi dilediği zaman bu yetkiyi aynı ekran üzerinden iptal edebiliyor. Doğrulanmış ilanlar, platformlarda "EİDS yetki doğrulaması yapılmıştır" logosu veya ibaresiyle yayımlanarak alıcıya güven veriyor.
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan da sistemin işini hakkıyla yapan profesyonelleri öne çıkaracağını belirterek, "Bir konutun birden fazla farklı fiyatla, farklı kişilerce ilana koyulduğu kirlilik sona eriyor. Sektör şeffaflaşacak ve manipülatif fiyat artışları engellenecek" ifadelerini kullandı.