ABD ekonomisine yönelik büyüme endişeleri ve Fed’in faiz politikalarındaki makas değişikliği, doların küresel piyasalardaki hakimiyetini sarstı. 2025 yılını yüzde 9,4’lük değer kaybıyla tamamlayan dolar endeksi, 2017’den bu yana kaydedilen en kötü yıllık performansına imza attı.
BUGÜNKÜ HABERLER / EKONOMİ SERVİSİ
Küresel para piyasalarında 2025 yılı, ABD doları için zorlu bir test yılı olarak kayıtlara geçti. ABD dolarının avro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu gibi altı büyük para birimi karşısındaki değerini ölçen dolar endeksi (DXY), yılı yüzde 9,4 oranında düşüşle tamamladı. Endeks, yılı 98,3 seviyesinde kapatarak 2017 yılından bu yana görülen en hızlı erimeyi yaşadı.
Yıla 108,5 gibi yüksek bir seviyeden başlayan endeks, yıl boyunca ABD Başkanı Donald Trump’ın ekonomi politikalarına dair belirsizlikler ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirim döngüsüne girmesiyle baskı altında kaldı. Özellikle eylül ayında 96,2 seviyesine kadar gerileyen endeks, Şubat 2022'den bu yana görülen en düşük seviyeleri test etti.
Düşüşün Arkasındaki Temel Dinamikler
Doların küresel rakipleri karşısında güç kaybetmesinin ardında çok katmanlı ekonomik ve siyasi nedenler yatıyor. Piyasalar yıl boyunca, Trump yönetiminin korumacı ticaret politikalarının ABD ekonomisinin büyüme potansiyelini zayıflatabileceği endişesini fiyatladı. Buna ek olarak, Çin ile tırmanan ticari gerilimler ve gümrük vergisi tartışmaları, ekonomik belirsizlikleri artırarak yatırımcıların dolardan uzaklaşmasına neden oldu.
Piyasa aktörlerinin dikkatle izlediği bir diğer başlık ise Fed ile Beyaz Saray arasındaki gerilim iddiaları oldu. Trump'ın Fed Başkanı Jerome Powell'ı görevden alabileceğine dair çıkan haberler ve bankanın bağımsızlığına yönelik tartışmalar, dolar varlıkları üzerindeki satış baskısını derinleştirdi.
"Güvenli Liman" Algısı Değişti
Analistlere göre, 2025 yılında yatırımcı psikolojisinde belirgin bir değişim gözlendi. Yıllardır "güvenli liman" olarak görülen dolar, Fed'in faiz indirimlerinde diğer gelişmiş ülke merkez bankalarından daha agresif davranmasıyla cazibesini yitirdi.
Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz indirimlerinde Fed’e kıyasla daha temkinli bir duruş sergilemesi avroyu desteklerken, Japonya Merkez Bankası'nın ultra gevşek para politikasını terk etmesi Japon yeninin dolar karşısında güçlenmesini sağladı. Özellikle Japonya Maliye Bakanlığı'ndan gelen, yendeki aşırı hareketlere müdahale edilebileceği yönündeki mesajlar, dolar endeksindeki aşağı yönlü ivmeyi hızlandıran faktörlerden biri oldu.
Sermaye Getiri Arayışında
Dolar endeksindeki bu çözülme, küresel sermayenin rotasını da değiştirdi. Fed’in faizleri indirmesiyle birlikte dolardaki reel getiri avantajı erirken, yatırımcılar getiri potansiyeli daha yüksek olan alternatif varlıklara ve emtia piyasalarına yöneldi. Bu süreçte kıymetli metallere olan talep artarken, doların rezerv para birimi olarak kısa vadeli talebinde azalma görüldü.
Uzmanlar, 2026 yılının ilk çeyreğinde de dolar üzerindeki baskının devam edebileceğini öngörüyor. Ancak ABD ekonomisindeki büyüme verilerinin seyri ve hisse senedi piyasalarının performansı, doların orta vadeli kaderini belirleyecek ana unsurlar olmaya devam edecek.