Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen 11 ilde, iş gücü piyasasını yeniden ayağa kaldırmak amacıyla uygulanan programlar kapsamında 150 binden fazla kişiye doğrudan destek sağlandı. Toplum Yararına Programlar ve mesleki eğitim kursları için aktarılan kaynak 20 milyar lirayı aştı.
BUGÜNKÜ HABERLER — 6 Şubat 2023'te meydana gelen ve "asrın felaketi" olarak nitelendirilen depremlerin üzerinden geçen üç yılda, bölge ekonomisini canlandırmaya yönelik atılan adımların bilançosu netleşti. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu", bölgedeki iş gücü piyasasına sağlanan desteklerin boyutunu gözler önüne serdi. Rapora göre, sanayiden inşaata kayan iş gücü dengesini korumak ve nitelikli göçü önlemek amacıyla uygulanan teşvikler, yüz binlerce vatandaşın ekonomik hayata tutunmasını sağladı.
İstihdam İçin Seferberlik: 20 Milyar Liralık Kaynak
Depremin yarattığı yıkımın ardından bölgede en büyük sorunlardan biri, hasar gören iş yerleri ve göç nedeniyle ortaya çıkan nitelikli iş gücü açığı oldu. Bu açığı kapatmak için devreye alınan Toplum Yararına Programlar (TYP), bölge halkına önemli bir gelir kapısı oluşturdu.
Rapora göre, 11 ilde uygulanan TYP kapsamında bugüne kadar 92 bin 237 kişi istihdam edildi. Bu programlar için ayrılan ödenek 20 milyar lirayı aşarken, hak sahiplerine yapılan toplam ödeme yaklaşık 18 milyar lira olarak gerçekleşti. Programdan yararlanma şartları da afet koşullarına göre esnetilerek, aynı haneden katılım sınırlaması ve süre kısıtlamaları gibi engeller geçici olarak kaldırıldı.
Mesleki Eğitim ve İşbaşı Programlarına Yoğun İlgi
Bölgedeki üretim çarklarının yeniden dönmesi için kritik öneme sahip olan mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programları da yoğun ilgi gördü. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) verilerine göre, 6 Şubat 2023'ten 2025 yılı sonuna kadar bu programlardan 60 bin 582 kişi faydalandı.
Katılımcıların meslek edinmesini ve iş hayatına adaptasyonunu sağlayan bu kurslar için yapılan harcama tutarı 2,9 milyar lirayı buldu. Bölgedeki işverenlerin yükünü hafifletmek adına, istihdam yükümlülük süreleri ve taahhüt oranlarında da önemli kolaylıklar sağlandı. Özellikle Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya gibi yıkımın en ağır hissedildiği illerde, istihdam taahhüt oranları yüzde 70'ten yüzde 30'a kadar düşürüldü.
Kısa Çalışma ve Nakdi Ücret Desteği
İş yerleri hasar gören veya üretimi duran işletmelerin çalışanlarını korumak amacıyla devreye alınan Kısa Çalışma Ödeneği, binlerce ailenin geçim kaynağı oldu. 2025 sonu itibarıyla bu kapsamda 111 bin kişiye yaklaşık 1 milyar lira ödeme yapıldı.
Ayrıca, nakdi ücret desteği kapsamında da yaklaşık 82 bin kişiye toplam 700 milyon lira aktarıldı. Hak sahiplerine bu süreçte aylık 3 bin 973 lira nakdi destek sağlandı.
Sigorta ve Prim Borçlarında Erteleme
Bölgedeki ticari hayatın sürdürülebilirliği için işverenlere ve sigortalılara yönelik "mücbir sebep" hali uygulaması da devam ediyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan düzenlemelerle, prim borçlarının ertelenmesi ve yapılandırılması konusunda 2026 yılına kadar uzanan bir takvim belirlendi.
- Mücbir sebep hali: 30 Kasım 2025'e kadar uzatıldı.
- Prim ve beyanname verme süreleri: 2026 yılının ilk aylarına kadar ötelendi.
- Sağlık hizmetleri: Prim borcu olup olmadığına bakılmaksızın, bölge halkının 31 Temmuz 2026'ya kadar sağlık hizmetlerinden kesintisiz yararlanması kararlaştırıldı.
Raporda ayrıca, bölgedeki iş gücü açığının kapatılmasına katkı sağlamak amacıyla 88 binden fazla yabancı uyruklu kişiye çalışma izni verildiği bilgisi de yer aldı.