Türk siyasi tarihine "postmodern darbe" olarak geçen ve toplumsal hafızada derin izler bırakan 28 Şubat sürecinin 29. yılı geride kaldı. Dönemin mağdurları, yaşadıkları hak ihlallerini ve demokrasiye vurulan darbeyi unutmadı.
Türkiye Cumhuriyeti'nin demokrasi tarihinde en çalkantılı dönemlerden biri olarak kabul edilen 28 Şubat 1997 tarihli Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısının üzerinden tam 29 yıl geçti. Seçilmiş hükümete yönelik baskıların zirveye ulaştığı, sivil toplumun sindirildiği ve binlerce insanın eğitim ile çalışma hayatından koparıldığı bu süreç, etkileriyle hala hafızalardaki yerini koruyor.
Olağanüstü MGK ve Süreç
Necmettin Erbakan başkanlığındaki REFAHYOL hükümetine karşı yürütülen kampanya, 28 Şubat 1997 günü Çankaya Köşkü'nde toplanan MGK ile doruk noktasına ulaştı. Yaklaşık 9 saat süren toplantı sonucunda alınan kararlar, Türkiye'de siyasetin ve sosyal hayatın dizayn edilmesine yönelik bir "postmodern darbe" niteliği taşıyordu. "İrtica ile mücadele" adı altında alınan kararların uygulanması için hükümete dayatmada bulunulurken, süreç Başbakan Erbakan'ın istifasına kadar uzanan bir siyasi krizi beraberinde getirdi.
Dönemin genelkurmay yetkililerinin "Gerekirse bin yıl sürecek" dediği süreçte, Sincan'da yürütülen tanklar darbe tehdidinin somut bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.
Eğitim Hakkı Elinden Alınan Bir Nesil
Sürecin en ağır faturasını ise inançları gereği başörtüsü takan öğrenciler ve kamu çalışanları ödedi. Üniversite kapılarına kurulan ikna odaları, yasaklar ve fişlemeler nedeniyle on binlerce genç kadın eğitim hakkından mahrum bırakıldı. Katsayı uygulaması ile meslek liselilerin üniversiteye girişi engellenirken, sermaye üzerinde kurulan baskılarla "yeşil sermaye" adı altında birçok işletme hedef alındı.
Mağdurların Mücadelesi Sürüyor
Aradan geçen 29 yıla rağmen, o dönemin tanıkları ve mağdurları yaşadıklarını unutmadı. Başörtüsü yasağı nedeniyle eğitimine 13 yıl ara vermek zorunda kalan isimlerden biri olan Emine İlyas, mağdurların sesi olmak adına sivil toplum çalışmalarını sürdürüyor.
2017 yılında kurulan 28 Şubat Öğrenci Derneği'nin Kurucu Genel Başkanı olan İlyas, o dönemde yaşanan travmaların ve hak ihlallerinin gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekiyor. İlyas ve beraberindeki mağdurlar, darbe zihniyetinin bir daha yeşermemesi için toplumsal hafızayı canlı tutmaya çalışıyor.
Yargı süreçleriyle hesabı sorulan 28 Şubat dönemi, Türkiye'nin demokrasi mücadelesinde bir dönüm noktası olarak hatırlanmaya devam ediyor.