Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) merakla beklenen 2026 Risk Raporu yayımlandı. Liderlerin yarısı önümüzdeki iki yılı "fırtınalı" bir dönem olarak nitelendirirken, kısa vadede en büyük riskin "jeoekonomik çatışmalar" olduğu vurgulandı. Uzun vadede ise gezegenin bir numaralı gündemi değişmedi: Aşırı hava olayları.
İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenecek kritik Yıllık Toplantılar öncesinde, dünya liderlerinin ve iş dünyasının nabzını tutan "Küresel Riskler 2026 Raporu" kamuoyuyla paylaşıldı. Bu yıl 21'incisi yayımlanan ve 1300'den fazla küresel liderin görüşleriyle hazırlanan rapor, dünyanın önümüzdeki süreçte karşılaşabileceği tehlikelerin karamsar bir tablosunu çiziyor.
Raporun en çarpıcı tespiti, küresel işbirliğinin yerini sert rekabete bıraktığı yeni dönemde "belirsizlik" temasının öne çıkması oldu. Ankete katılan liderlerin yüzde 50’si önümüzdeki iki yılı "çalkantılı ve fırtınalı" olarak tanımlarken, bu karamsarlık 10 yıllık projeksiyonda yüzde 57’ye yükseldi.
Kısa Vadede Ekonomi Savaşları Zirvede
Rapor, ülkeler arasındaki ekonomik rekabetin artık sadece ticari bir yarış olmaktan çıkıp, küresel istikrarı tehdit eden bir çatışma alanına dönüştüğünü ortaya koydu. Geçtiğimiz yılın listesine kıyasla sekiz basamak birden yükselen "jeoekonomik çatışma", önümüzdeki iki yılın en büyük riski olarak zirveye yerleşti.
Katılımcıların yüzde 18'i, bu yıl içinde küresel bir krizi tetikleme potansiyeli en yüksek unsurun jeoekonomik gerilimler olduğu görüşünde birleşti. Bu riski sırasıyla şu başlıklar takip etti:
- Yanlış bilgi ve dezenformasyon
- Toplumsal kutuplaşma ve bölünme
- Aşırı hava olayları
- Devletler arası silahlı çatışmalar
Özellikle ekonomik durgunluk ihtimali, siber güvensizlik ve yapay zeka teknolojilerinin kontrolsüz gelişiminin yarattığı endişeler de kısa vadeli risk haritasında kendine geniş yer buldu.
Gezegenin Uzun Vadeli Kâbusu: İklim
Kısa vadede ekonomik ve siyasi çatışmalar gündemi meşgul etse de, uzun vadeli projeksiyonlarda insanlığın varoluşsal tehditleri değişmedi. Önümüzdeki 10 yılı kapsayan risk analizinde listenin başında açık ara farkla "aşırı hava olayları" yer aldı.
Gezegenin geleceğini tehdit eden ilk 5 uzun vadeli risk şu şekilde sıralandı:
- Aşırı hava olayları
- Biyoçeşitlilik kaybı ve ekosistem çöküşü
- Dünya sistemlerinde kritik ve geri dönülemez değişiklikler
- Yanlış bilgi ve dezenformasyon
- Yapay zeka teknolojilerinin olumsuz sonuçları
"Yeni Bir Rekabet Düzeni Şekilleniyor"
Raporu değerlendiren Dünya Ekonomik Forumu Başkanı Borge Brende, uluslararası ilişkilerde pragmatik bir döneme girildiğine dikkat çekti. Brende, "Büyük güçler kendi çıkar alanlarını güvence altına almaya çalışırken dünyada yeni bir rekabet düzeni şekilleniyor. İşbirliğinin geçmişe göre çok farklı göründüğü bu değişen manzara, pragmatik bir gerçeği yansıtıyor. Ancak her şeye rağmen diyalog ruhu ve işbirliğine dayalı yaklaşımlar hala hayati önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
WEF Genel Müdürü Saadia Zahidi ise raporun bir "kader senaryosu" değil, bir "erken uyarı sistemi" olarak okunması gerektiğini vurguladı. Risklerin hiçbirinin kaçınılmaz olmadığını belirten Zahidi, "Raporda vurgulanan zorluklar, hem karşı karşıya olduğumuz potansiyel tehlikelerin boyutunu hem de geleceği şekillendirme konusundaki ortak sorumluluğumuzu bize hatırlatıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Rapor, Davos'ta gerçekleşecek zirvede dünya liderlerinin masasında duracak en önemli belge niteliğini taşırken, özellikle ekonomik korumacılığın ve ticaret savaşlarının gölgesinde geçmesi beklenen 2026 yılı için ciddi uyarılar barındırıyor.