Pekin yönetiminin yolsuzlukla mücadele kampanyasında 2025 yılı rekorlarla geride kaldı. Bakanlar, generaller ve finans devlerinin tepe yöneticileri dahil olmak üzere 65 üst düzey yetkili hakkında işlem yapılırken, ordu ve finans sektöründeki tasfiyeler dikkat çekti.
BUGÜNKÜ HABERLER
Çin'de Devlet Başkanı Şi Cinping'in iktidara geldiği günden bu yana sürdürdüğü yolsuzlukla mücadele kampanyası, 2025 yılında da hız kesmeden devam etti. Resmi verilere göre, geçtiğimiz yıl boyunca bakan, bakan yardımcısı, eyalet yöneticisi veya devlete ait şirketlerin üst düzey yöneticisi konumundaki 65 kişi hakkında yolsuzluk soruşturması başlatıldı.
Kamuoyunda "kaplanlar" olarak adlandırılan bu yüksek profilli isimlere yönelik operasyonlar, bir önceki yıl olan 2024'e kıyasla yüzde 12'lik bir artış gösterdi. Merkezi Disiplin Teftiş Komisyonu'nun verileri, yolsuzluk soruşturmalarının son beş yılda istikrarlı bir şekilde arttığını ortaya koyuyor. 2020'de bu seviyede sadece 18 soruşturma yürütülürken, bu sayı 2025'te 65'e ulaşarak kampanyanın derinleştiğini gösterdi.
İdam Cezaları ve İnfazlar
2025 yılı, sadece soruşturma sayılarıyla değil, verilen ağır cezalarla da kayıtlara geçti. Kamuya ait varlık yönetim şirketi China Huarong International Holdings'in eski Genel Müdürü Bai Tienhui, 1,1 milyar yuan (yaklaşık 160 milyon dolar) rüşvet aldığı gerekçesiyle idam cezasına çarptırıldı ve ceza 9 Aralık 2025'te infaz edildi.
Yıl içerisinde iki eski bakan hakkında da "ertelemeli idam" kararı çıktı. Eski Tarım ve Kırsal İşler Bakanı Tang Rıncien ile eski Spor Bakanı Guo Congvın, yüz milyonlarca yuanlık rüşvet suçlamalarıyla yargılandıkları davalarda suçlu bulundu. Çin hukuk sisteminde ertelemeli idam cezaları, sanığın iki yıl boyunca yeni bir suç işlememesi durumunda genellikle ömür boyu hapse çevriliyor.
Finans ve İnanç Dünyasına Uzanan Eller
Soruşturmaların hedef yelpazesi 2025'te oldukça genişledi. Ülkenin borsa denetiminden sorumlu en üst kurumu olan Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu'nun (CSRC) eski Başkanı Yi Huiman, "parti disiplinini ihlal" şüphesiyle soruşturmaya alınan isimler arasına katıldı. Yi'nin görevden alınması, özellikle Şanghay Borsası'ndaki sert düşüşlerin ardından gelmişti.
Dikkat çekici bir diğer gelişme ise inanç dünyasında yaşandı. Dünyaca ünlü Şaolin Manastırı'nın "CEO Keşiş" lakaplı Başkeşişi Şı Yongşin, Temmuz ayında yolsuzluk suçlamalarının hedefi oldu. Manastırın varlıklarını zimmetine geçirmek ve yaşam tarzıyla Budist öğretilere aykırı davranmakla suçlanan Şı hakkındaki soruşturma, kampanyanın hiçbir kurumu istisna tutmadığını gösterdi.
Orduda Deprem: Generallerin Tasfiyesi
Yolsuzlukla mücadelenin en sert geçtiği alanlardan biri ise Çin Halk Kurtuluş Ordusu (ÇHKO) oldu. Ordunun en üst yönetim organı olan Merkezi Askeri Komisyon'un (MAK) Başkan Yardımcısı Orgeneral Hı Veydong, Ekim ayında parti üyeliğinden ihraç edildi. Hı'nın ihracı, ordunun iki numaralı isminin tasfiyesi anlamına geliyordu.
Savunma Bakanlığı, Hı Veydong ile birlikte aralarında eski Roket Kuvvetleri Komutanı ve Deniz Kuvvetleri Siyasi Komiseri'nin de bulunduğu 8 üst düzey subayın daha "disiplini ihlal" ve "görev bağlantılı suçlar" nedeniyle ordudan uzaklaştırıldığını duyurdu. Bu hamle, Roket Kuvvetleri ve askeri donatım birimlerinde önceki yıllarda başlayan temizlik harekatının devamı niteliğindeydi.
Yerel Yönetimlerde Geniş Çaplı Temizlik
Pekin'in merceği yerel yönetimlerin de üzerindeydi. Tibet, İç Moğolistan, Ningşia, Guangşi ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi gibi stratejik öneme sahip bölgelerin üst düzey yöneticileri hakkında soruşturmalar açıldı. Ayrıca Vuhan ve Çongçing gibi büyük metropollerin eski yöneticileri de yolsuzluk ağına takılan isimler arasında yer aldı.
Devlet Başkanı Şi Cinping, 25 Aralık 2025'te Siyasi Büro toplantısında yaptığı konuşmada, yolsuzlukla mücadeleyi partinin "öz-devrim" süreci olarak nitelendirerek, baskının gevşetilmeyeceği mesajını verdi.