Küresel ticaretteki korumacılık önlemleri ve artan gümrük vergisi tartışmalarının gölgesinde geçen 2025 yılında Çin, ihracat rotasını çeşitlendirerek tarihi bir rekora imza attı. Ülkenin dış ticaret fazlası, yıllık bazda ilk kez 1 trilyon dolar barajını aşarak 1,19 trilyon dolara ulaştı.
BUGÜNKÜ HABERLER / EKONOMİ SERVİSİ
Çin ekonomisi, 2025 yılında küresel ticaret dinamiklerinde yaşanan sert değişimlere ve özellikle Batı ile yaşanan tarife gerilimlerine rağmen ihracat performansında dikkat çekici bir direnç gösterdi. Pekin yönetiminin açıkladığı resmi verilere göre, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi, 2025 yılını tüm zamanların en yüksek dış ticaret fazlası ile kapattı.
Çin Gümrükler Genel İdaresi tarafından yayımlanan verilere göre, ülkenin dış ticaret fazlası 2025 yılında 1,19 trilyon dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam, Çin tarihinde ilk kez 1 trilyon dolar eşiğinin aşıldığı anlamına geliyor. Kasım ayında kümülatif olarak bu psikolojik sınırı geçen dış ticaret dengesi, yılın son ayındaki performansla rekorunu perçinledi.
İhracatta Yüzde 5,5'lik Büyüme
Veriler, Çin'in ihracat makinesinin işlemeye devam ettiğini ortaya koydu. 2025 yılı genelinde ülkenin toplam ihracatı, bir önceki yıla kıyasla yüzde 5,5 artış göstererek 3,77 trilyon dolara yükseldi. Buna karşılık ithalat tarafında durgun bir seyir izlendi; yıllık ithalat rakamı önceki yıla göre değişim göstermeyerek 2,58 trilyon dolar seviyesinde kaldı. İthalattaki bu yatay seyir, iç talepteki toparlanmanın henüz istenilen ivmeye ulaşmadığının bir göstergesi olarak yorumlandı.
Yılın son ayı olan Aralık 2025'te ise ihracat ivmesi hız kazandı. Kasım ayında yüzde 5,9 olan ihracat artışı, Aralık ayında yüzde 6,6'ya yükseldi. İthalat ise Aralık ayında yüzde 5,7 artış kaydetti. Sadece Aralık ayında verilen dış ticaret fazlası 114 milyar dolar olarak hesaplandı.
ABD ile Ticaret Daraldı, Rota Küresel Güney'e Döndü
2025 yılı verilerinin en dikkat çekici ayrıntısı, Çin'in ticaret ortaklarındaki eksen kayması oldu. ABD ile yıl boyunca süren tarife gerilimleri ve Washington yönetiminin ticari kısıtlamaları, ikili ticaret hacmine doğrudan yansıdı.
Çin'in ABD'ye yaptığı ihracat, 2025 yılı genelinde yüzde 20 oranında sert bir düşüş yaşadı. Bu daralma, yılın son ayında daha da derinleşerek Aralık 2025'te yüzde 30'luk bir düşüşe işaret etti.
Batı pazarındaki bu kayıplar, Çin'in gelişmekte olan piyasalara ve "Küresel Güney" ülkelerine yönelmesiyle telafi edildi. Verilere göre Çin'in ihracat performansı şu bölgelerde artış gösterdi:
- ASEAN Ülkeleri: Çin'in en büyük ticaret ortağı konumundaki Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkelerine ihracat, yıllık bazda yüzde 13,4 arttı.
- Afrika: Kıtaya yapılan ihracatta yüzde 25,8'lik rekor bir artış kaydedildi.
- Avrupa Birliği (AB): Ticari sürtüşmelere rağmen AB ülkelerine ihracat yıllık bazda yüzde 8,4 yükseldi.
- Latin Amerika: Bölgeye yapılan sevkiyatlarda yüzde 7,4'lük artış görüldü.
"Sanayi Derinliği Risklere Kalkan Oldu"
Çin Gümrükler Genel İdaresi yetkilileri, rekor kıran ticaret fazlasını değerlendirdikleri basın toplantısında, dış koşulların zorlayıcı olmasına rağmen elde edilen bu sonucun hükümetin destekleyici politikaları ve ülkenin sanayi derinliği sayesinde mümkün olduğunu vurguladı.
Yapılan açıklamada, Çin'in ticaret ortaklarını başarıyla çeşitlendirdiği ve bu sayede dış şoklara karşı risk direncinin güçlendiği belirtildi. Ancak yetkililer, 2026 yılı için temkinli bir dil kullanarak, küresel büyümedeki yavaşlama eğilimi ve ticaret ivmesindeki zayıflığın yeni yılda da dış zorluklar yaratmaya devam edeceği uyarısında bulundu.
Ekonomistler, güçlü ihracat performansının, Çin ekonomisinde gayrimenkul krizi ve zayıf tüketici güveni nedeniyle baskılanan iç talebi dengeleyen en kritik büyüme motoru işlevi gördüğüne dikkat çekiyor.