Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Başkanı Gökhan Uzunoğlu, kompoze gübrelerdeki gümrük vergisinin kaldırılmasının tarımsal maliyetleri düşürmek adına çok hızlı ve yerinde bir müdahale olduğunu açıkladı.
Şubat ayı sonunda Hürmüz Boğazı'nda yaşanan krizin ardından Türkiye, tarımsal üretimin zarar görmemesi ve çiftçi maliyetlerinin kontrol altında tutulması amacıyla stratejik adımlar atmaya devam ediyor. Bu kapsamda kompoze (karışımlı) gübreler ile üre gübresindeki gümrük vergileri tamamen sıfırlandı.
Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Başkanı Gökhan Uzunoğlu, alınan kararların tarım sektörü için oldukça kritik olduğunu belirtti. Sadece üre ve azotlu ürünlerin değil; aynı zamanda kükürt, fosfat kayası ve fosforlu ürünlerin fiyatlarında da küresel çapta bir artış görüldüğüne dikkat çeken Uzunoğlu, kompoze ürünlerde gümrük vergisinin sıfırlanmasının maliyet yükünü hafifletme yönünde hızlı ve etkili bir aksiyon olduğunu vurguladı.
Piyasayı Rahatlatan Peş Peşe Hamleler
Krizin hemen ardından Tarım ve Orman Bakanlığının proaktif bir tutum sergilediğini belirten Uzunoğlu, üredeki yüzde 6,5 oranındaki gümrük vergisinin hızla sıfırlandığını hatırlattı. Vergi indiriminin hemen ardından gelen ihracat kısıtlamasıyla da üreticilerin ellerindeki üreyi daha yüksek fiyatla yurt dışına satmasının önüne geçildi ve söz konusu ürünlerin iç piyasada kalması sağlandı.
Ayrıca tarımsal verimlilik açısından önemli bir diğer adım daha atılarak, el yapımı patlayıcılarda kullanılabileceği gerekçesiyle yaklaşık 10 yıldır satışı yasak olan yüzde 33'lük amonyum nitrat gübresinin kullanımına yeniden izin verildi. Sektör temsilcilerine göre, peş peşe gelen bu hamleler iç piyasadaki gübre talebinin regüle edilmesine büyük katkı sundu.
Gıda ve Ulusal Güvenlik Meselesi Olarak Gübre Tedariki
Türkiye'nin halihazırda üre ihtiyacının sadece yüzde 20'sini üretebildiğine dikkat çeken GÜİD Başkanı, yeni açılacak tesislerle birlikte bu oranın ilerleyen dönemde yüzde 35-40 seviyelerine çıkmasının hedeflendiğini aktardı. Ülkedeki yıllık 2,5 milyon tonluk ihtiyacın yerli imkanlarla maksimum 1 milyon tonunun üretilebileceğini, geri kalan 1,5 milyon tonun ise ithalat yoluyla karşılanması gerektiğini belirten Uzunoğlu, gübre tedarikinin gıda güvenliğiyle doğrudan ilişkili bir ulusal güvenlik meselesi olduğunu ifade etti.
Özellikle Rusya'nın üre gübresi ihracatına getirdiği yasaklar nedeniyle devletler arası özel anlaşmaların büyük önem kazandığı görülüyor. Tedarik zincirinde yaşanabilecek olası aksaklıklara karşı Fas, Cezayir ve Mısır gibi alternatif pazarlarla da üst düzey görüşme trafiği sürdürülüyor. Uzmanlar, büyük montanlı stratejik ithalatların tamamen özel sektörün inisiyatifine bırakılmaması ve doğal gaz tedarikinde olduğu gibi devletin süreçlerde aktif olarak rol alması gerektiğinin altını çiziyor.