Bugünkü Haberler

Çiftçinin "Dijital Kasası" Büyüyor: Lisanslı Depolarda Kapasite 14 Milyon Tonu Aştı

Türkiye’de tarım ürünlerinin güvenli muhafazası ve ticaretini kolaylaştıran lisanslı depoculuk sistemi, son beş yılda yüzde 70’in üzerinde büyüme kaydetti. Çiftçinin ürününü güvence altına alan sistemde kapasite 14,2 milyon tona ulaşırken, Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nda (TÜRİB) işlem hacmi 400 milyar liraya yaklaştı.

ANKARA — Türkiye tarımında ürün kayıplarını önlemek ve çiftçinin hasat dönemindeki fiyat dalgalanmalarından korunmasını sağlamak amacıyla geliştirilen lisanslı depoculuk sistemi, rekor kapasite artışıyla büyümeye devam ediyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2021 yılında 8,3 milyon ton seviyesinde olan lisanslı depo kapasitesi, istikrarlı bir yükselişle 2025 sonu itibarıyla 14,2 milyon tona ulaştı. Bu rakamlar, sistemin son beş yıllık periyotta yaklaşık yüzde 71 oranında genişlediğini ortaya koyuyor.

Sistem, özellikle hububat, baklagiller, yağlı tohumlar, pamuk, fındık, zeytin ve kuru kayısı gibi stratejik ürünlerin uzun süre bozulmadan saklanmasına olanak tanırken, çiftçiye ürününü hemen satmak yerine Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) üzerinden dilediği zaman pazarlama imkânı sunuyor.

Ürün Borsasında İşlem Hacmi 392 Milyar Lirayı Buldu

Lisanslı depolardaki ürünlerin ticaretinin döndüğü Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB), tarımsal finansman açısından kritik bir rol üstleniyor. TÜRİB Genel Müdürü Ali Kırali, borsanın faaliyete geçtiği 2019 yılından bu yana toplam işlem hacminin 392 milyar liraya ulaştığını açıkladı.

2026 yılına da hızlı bir giriş yaptıklarını belirten Kırali, yılın ilk iki ayında yaklaşık 20 milyar liralık işlem gerçekleştirdiklerini, yıl sonu hedeflerinin ise 168 milyar liralık bir hacim olduğunu kaydetti.

"Lazer ve Radar" Destekli Yeni Denetim Dönemi

Sektörün hızlı büyümesiyle birlikte denetim mekanizmaları da teknolojik altyapıyla güçlendiriliyor. TÜRİB ve Ticaret Bakanlığı işbirliğinde geliştirilen "Lisanslı Depoculuk Bilgi Sistemi" ile depoların uzaktan ve anlık olarak izlenmesi hedefleniyor.

Yeni dönemde devreye alınacak sistem sayesinde, depolardaki ürün miktarı lazer ve radar sensörleriyle anlık olarak ölçülecek. Bu veriler, Merkezi Kayıt Kuruluşu’ndaki elektronik senet sayılarıyla otomatik olarak karşılaştırılacak. Herhangi bir uyumsuzluk veya anomali tespit edildiğinde sistem otomatik alarm üreterek fiziksel denetim ekiplerini bölgeye yönlendirecek.

Zeytinyağı da Sisteme Dahil Oluyor

Ürün çeşitliliğini artırma çalışmaları kapsamında, bu yıl zeytinyağının da lisanslı depoculuk sistemine entegre edilmesi planlanıyor. TÜRİB Genel Müdürü Kırali, şu an işlemlerin ağırlıklı olarak buğday, mısır ve arpa üzerinde yoğunlaştığını, ancak hedeflerinin işlem hacmini farklı ürün gruıplarına daha dengeli bir şekilde yaymak olduğunu ifade etti.

Ayrıca, Türkiye'nin tarım ticaretinde bölgesel bir üs olması hedefiyle "Uluslararası Ürün Piyasası" projesi üzerinde çalışmalar sürüyor. Bu proje ile kuzeydeki büyük ihracatçı ülkelerle güneydeki ithalatçı pazarlar arasında Türkiye'nin bir köprü vazifesi görmesi ve antrepolardaki ürünlerin dolar ve avro cinsinden ticaretinin yapılması amaçlanıyor.