Sıfır Atık Hareketi kapsamında yeni bir yönetmelik taslağı hazırlayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğinin önüne geçmek amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya sürülmesini tamamen sonlandırmayı hedefliyor. Düzenlemeyle birlikte günlük hayatta ahşap, kağıt ve cam gibi doğa dostu alternatifler öne çıkacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, doğaya ve su kaynaklarına en çok zarar veren atıkların başında gelen tek kullanımlık plastiklerin kullanımını kademeli olarak bitirecek yeni bir düzenleme için düğmeye bastı. Hazırlanan yeni yönetmelik taslağının kısa süre içinde ilgili kurumların, sivil toplum kuruluşlarının ve sektör temsilcilerinin görüşüne sunulacağı, nihai metnin ise bu yıl içerisinde yürürlüğe girmesinin planlandığı öğrenildi.
Bugünkü Haberler'in edindiği bilgilere göre, yürürlüğe girecek yeni düzenleme ile plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabak ve pipet gibi ürünlerin yanı sıra genleştirilmiş polistirenden (EPS) üretilen köpük gıda ve içecek kaplarının piyasaya arzı durdurulacak. Aynı zamanda plastik saplı kulak pamukları ve balon çubukları da yasak kapsamına alınacak ürünler arasında bulunuyor.
Alternatif Malzemelere Geçiş Zorunlu Olacak
Plastik kirliliğine kaynaklık eden bu ürünlerin kullanımdan kalkmasıyla, piyasada çevre dostu alternatiflerin kullanımı zorunlu hale gelecek. Restoranlar, kafeler ve günlük tüketim alanlarında plastik veya köpük kapların yerine kağıt kaplar, plastik pipet ve karıştırıcıların yerine kağıt ve ahşap türevleri kullanılacak. Plastik gövdeli kulak pamukları da yerini ahşap çubuklu alternatiflere bırakacak.
Bakanlığın yürüttüğü çalışmalar yalnızca tek kullanımlık ahşap ve kağıt ürünlere geçişi değil, aynı zamanda uzun vadeli kullanım kültürünü de teşvik etmeyi amaçlıyor. Sıfır Atık vizyonu doğrultusunda, cam, porselen ve metal gibi çok kullanımlık ve uzun ömürlü malzemelerin toplum genelinde yaygınlaşması için çeşitli teşvik edici politikaların da devreye sokulması hedefleniyor.
Milyarlarca Liralık Tasarruf Bekleniyor
Düzenlemenin çevresel ve ekonomik etkileri üzerinde yapılan ön çalışmalara göre, tek kullanımlık plastiklerin hayatımızdan çıkmasıyla yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksite eş değer sera gazı salımının önüne geçilecek. Aynı zamanda, yerel yönetimler ve ilgili kurumların omuzunda büyük bir yük olan atık yönetim maliyetlerinde de yıllık 1,5 milyar liralık dev bir tasarruf sağlanması öngörülüyor.
Bilimsel araştırmalar, küresel ölçekte üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40'ının tek kullanımlık malzemelerden oluştuğunu ve denizlerdeki çöplerin yüzde 80'ini bu ürünlerin meydana getirdiğini gösteriyor. Avrupa Birliği de 2019 yılında kabul ettiği bir direktifle üye 27 ülkede benzer kısıtlamaları hayata geçirmişti. Türkiye'de de Depozito Yönetim Sistemi'nin 81 ile yayılmasıyla hız kazanan geri dönüşüm hamleleri, bu yeni yönetmelikle birlikte Avrupa standartlarına tam uyum yönünde önemli bir eşiği daha aşmış olacak.