Umman’daki ilk temasın ardından gözler İsviçre’ye çevrildi. ABD ve İran heyetlerinin, Trump yönetiminin A takımının da katılımıyla Salı günü Cenevre’de bir araya gelmesi bekleniyor.
ABD ile İran arasında uzun süredir askıda olan ve geçtiğimiz hafta Umman’da yeniden başlayan diplomatik trafik hız kazanıyor. Washington ve Tahran yönetimlerinin, 6 Şubat’ta Maskat’ta gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerin ardından, müzakerelerin ikinci turu için 17 Şubat Salı günü İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya gelmeye hazırlandığı öğrenildi.
Konuya yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Cenevre’deki bu kritik toplantı, taraflar arasındaki diyaloğun seviyesini bir üst basamağa taşıyacak. ABD heyetinde, Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un yanı sıra, Trump’ın damadı ve eski danışmanı Jared Kushner’ın da yer alması, Washington’ın sürece verdiği önemin bir işareti olarak yorumlanıyor.
Tahran’dan Üst Düzey Katılım Beklentisi
İran tarafında ise heyete Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin başkanlık etmesi bekleniyor. Diplomatik kaynaklar, görüşmelere Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin de katılarak arabuluculuk rolünü sürdüreceğini belirtiyor. Busaidi’nin varlığı, Maskat’ta başlayan sürecin devamlılığı açısından kritik bir güvence olarak görülüyor.
Maskat’tan Cenevre’ye Uzanan Mesaj Trafiği
İki ülke arasındaki bu yeni diplomatik açılımın temelleri, geçtiğimiz hafta Umman’da atıldı. Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un, hafta başında Ummanlı mevkidaşı Busaidi ile yaptığı telefon görüşmesinde, Washington’ın nükleer müzakerelere dair beklentilerini ve şartlarını ilettiği bildirildi.
Bu mesajın, Salı günü Maskat’ı ziyaret eden İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’ye bizzat Busaidi tarafından aktarıldığı öğrenildi. Laricani, İran devlet televizyonuna verdiği demeçte ABD’den gelen mesajı aldıklarını doğrulamış, Tahran’ın yanıtının da aynı kanal üzerinden Washington’a iletildiğini kaydetmişti.
Tansiyonun Gölgesinde Diplomasi
Müzakereler, bölgedeki gerilimin yüksek seyrettiği hassas bir dönemde gerçekleşiyor. Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrası kopma noktasına gelen nükleer görüşmeler, 6 Şubat’taki Umman temaslarıyla yeniden canlanmıştı. İran Dışişleri Bakanlığı, Maskat’taki görüşmelerin "diyaloğu sürdürme mutabakatıyla" sona erdiğini duyurmuştu.
Başkan Trump ise kısa süre önce yaptığı açıklamada, İran ile bir anlaşma zeminini zorladıklarını belirterek, "Eğer anlaşmaya varamazsak, ikinci aşamaya geçeceğiz ve bu aşama onlar için çok zor olacak" ifadelerini kullanmıştı. Cenevre’deki görüşme, bu "zor aşamaya" geçilmeden önce diplomasinin ne kadar işlevsel olabileceğini test edecek en somut adım olacak.