Dicle Üniversitesi'nden Prof. Dr. Abdullah Atlı, kumarın dürtü kontrol bozukluğundan çıkarılıp doğrudan bağımlılık kategorisine alındığını belirterek, akıllı telefonların erişim kolaylığı ve ailelerin borç kapatma alışkanlığının bu süreci tehlikeli boyutlara taşıdığı konusunda uyardı.
BUGÜNKÜ HABERLER
Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte kumar bağımlılığı, erişilebilirliğin artması yüzünden ciddi bir halk sağlığı sorununa dönüşmüş durumda. Dicle Üniversitesi Bağımlılıkla Mücadele Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdullah Atlı, kumar bağımlılığının artık "dürtü kontrol bozukluğu" sınıfından çıkarılarak doğrudan "bağımlılık" kategorisinde değerlendirildiğini açıkladı. Atlı'ya göre, akıllı telefonlar sayesinde kumarhanelerin evlerin içine, hatta bireylerin ceplerine kadar girmesi, süreci daha da zorlu hale getiriyor.
"Tuşlu Telefona Geçilmeli"
Kumar, bahis, iddia ve sanal bahis gibi kavramların tamamının aynı bağımlılık türü olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Atlı, geçmişte kumar oynamak için fiziki mekanlara veya yurt dışına gitmek gerekirken, bugün durumun tamamen değiştiğine dikkat çekti.
Prof. Dr. Atlı, "Günümüzde casinolar cebimize girdi. Cep telefonu üzerinden birçok illegal siteye erişim var. Bu siteler üzerinden yurt dışına ciddi paralar aktarılıyor ve insanlar çok hızlı bir şekilde bağımlılık sürecine giriyor" değerlendirmesinde bulundu.
Bağımlılıkla mücadelede tedbirin tedaviden daha kritik olduğunu belirten Atlı, tedavi sürecindeki hastalara radikal bir önlem olarak akıllı telefonlarını bırakıp tuşlu telefon kullanmalarını önerdiklerini ifade etti. Atlı, "Daha önce oyun oynanan ekran gözün önünde durduğu sürece bırakmak zor olur" diyerek, tetikleyici unsurların ortadan kaldırılmasının önemine işaret etti.
Para Kazanma Değil, 'Haz' Arayışı
Toplumda kumarın genellikle maddi kazanç elde etme amacıyla oynandığına dair yaygın ancak yanlış bir inanış bulunuyor. Prof. Dr. Atlı, bağımlılığın temel mekanizmasının para değil, beyindeki ödül sistemi ve haz duygusu olduğunu belirtti.
Süreci bir "kısır döngü" olarak tanımlayan Atlı, "İnsanlar sanıldığı gibi para kazanmak için değil, haz aldığı için oynamaya devam ediyor. Para kaybeder, haz alır, tekrar oynar. Bazen kaybettiğini kovalar, kaybettiği parayı geri kazanmak için daha çok oynamaya başlar" dedi.
Ailelerin "Borç Kapatma" Hatası
Bağımlılıkla mücadelede en büyük engellerden biri de ailelerin iyi niyetli ancak hatalı yaklaşımları. Prof. Dr. Atlı, ailelerin bağımlı bireyin borçlarını ödeyerek aslında bağımlılığı beslediğini vurguladı.
Atlı, ailelere şu uyarılarda bulundu: "Aileler hastanın borcunu kapattıkça bağımlılık artıyor. Borcu kapatılan kişiye daha çok borç veriliyor. Ailelere borcu hemen kapatmalarını önermiyoruz. Önce borçların yazılması, şeffaf bir şekilde aileyle paylaşılması ve bir plan dahilinde yönetilmesi gerekiyor."
"Bir Kereden Çok Şey Olur"
Bağımlılığın "Bir kereden bir şey olmaz" cümlesiyle başladığını hatırlatan Atlı, küçük miktarlarla başlayan denemelerin zamanla yüz binlerce liralık kayıplara dönüştüğünü aktardı. Kumarın sadece bireyi değil, ailesini ve çevresindeki insanları da maddi ve manevi olarak tükettiğini belirten Atlı, sürecin sonunda bireylerde anksiyete, depresyon, iştahsızlık ve ciddi bir umutsuzluk halinin geliştiğini ifade etti.
Tedavi için üniversite ve devlet hastanelerinin AMATEM birimleri ile Yeşilay Danışmanlık Hattı (115) üzerinden destek alınabileceğini belirten uzmanlar, sürecin mutlaka profesyonel bir psikiyatri desteği ve psikoterapi ile yürütülmesi gerektiğinin altını çiziyor.