Almanya’daki Boot Düsseldorf Fuarı’nda tanıtılan yeni proje kapsamında, Çanakkale Boğazı’ndaki Birinci Dünya Savaşı’ndan kalma tarihi batıklar, ileri teknoloji korozyon önleme yöntemleriyle koruma altına alınarak dalış turizmine kazandırılacak.
Çanakkale Boğazı'nın derinliklerinde yatan tarihi mirasın gelecek nesillere aktarılması amacıyla uluslararası boyutta önemli bir adım atıldı. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ile 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu (ÇOK AŞ) arasında imzalanan işbirliği protokolü ile "Derin Miras" projesi resmen hayata geçirildi.
Dünyanın en prestijli yatçılık ve su sporları organizasyonlarından biri olan Almanya'daki Boot Düsseldorf Fuarı'nda gerçekleştirilen imza törenine, uluslararası su altı camiası yoğun ilgi gösterdi. Dünyaca ünlü İsveçli su altı fotoğrafçısı Alex Dawson’ın sunumuyla başlayan etkinlikte, projenin teknik detayları ve hedefleri kamuoyu ile paylaşıldı.
Tarihi Batıklara "Katodik" Koruma
Projenin en dikkat çekici yönünü, batıkların korunmasında kullanılacak bilimsel yöntem oluşturuyor. "Katodik koruma" adı verilen teknoloji sayesinde, tuzlu suyun metal gövdeler üzerinde yarattığı aşındırıcı etki (korozyon) durdurulacak. Bu yöntem uygulanırken batıklara boya veya benzeri herhangi bir kimyasal müdahalede bulunulmayacak. Bunun yerine, batıkların yanına yerleştirilecek özel galvaniz anot cihazları ile elektrokimyasal bir süreç başlatılacak ve gemi gövdesi "katot" haline getirilerek metalin çözünmesi engellenecek.
Bu teknoloji yalnızca tarihi dokuyu korumakla kalmayacak, aynı zamanda ekolojik bir fayda da sağlayacak. Korozyon nedeniyle suya karışma riski bulunan ağır metallerin salınımı önlenirken, koruma altındaki batıkların üzerinde oluşacak yapay resifler deniz canlıları için yeni yaşam alanları oluşturacak.
Dünyanın En Büyük Sualtı Müzesi Hedefi
İmza töreninde konuşan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, projenin evrensel bir sorumluluk hareketi olduğunu vurguladı. Çanakkale'deki batıkların sadece Türk milletinin değil, tüm insanlığın ortak hafızası olduğunu belirten Kaşdemir, bölgeyi dünyanın en büyük açık hava müzesine dönüştürme vizyonlarının sürdüğünü ifade etti.
Kaşdemir, "Kültürel mirasın korunmasını çevresel duyarlılık ve bilimsel yöntemlerle ele alıyoruz. Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı ile tarih meraklılarını ve dalış sporcularını, tarihin akışını değiştiren Çanakkale Savaşı'na su altında tanıklık etmeye davet ediyoruz" dedi.
Sürdürülebilirlik ve "İyi Komşuluk" Vizyonu
Projenin stratejik ortağı olan 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu CFO'su Murat Sarıkaya ise işbirliğinin çevresel ve sosyal boyutuna dikkat çekti. 1915 Çanakkale Köprüsü'nün Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda bugüne kadar 300’den fazla projeyi hayata geçirdiğini hatırlatan Sarıkaya, "Derin Miras" projesinin de kurumun "iyi bir komşu olma" vizyonunun kalıcı bir parçası olacağını belirtti.
Sarıkaya, projenin Çanakkale Boğazı'nın biyolojik çeşitliliğine katkı sağlarken, bölgenin sürdürülebilir turizm potansiyelini de artıracağını kaydetti.
29 Dalış Noktası Turizme Açık
Hali hazırda Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı bünyesinde, Çanakkale Savaşları’ndan kalan 27 batık gemi ve 2 resif olmak üzere toplam 29 nokta dalış turizmine açılmış durumda. "Derin Miras" projesiyle bu noktaların hem fiziksel ömrünün uzatılması hem de uluslararası dalış turizmi pazarında Çanakkale'nin rekabet gücünün artırılması hedefleniyor. Batıkların, su altı arkeolojisi ve deniz bilimleri için doğal bir laboratuvar işlevi görmesi de bekleniyor.