Londra'daki British Museum, antik Orta Doğu koleksiyonlarına ev sahipliği yapan galerilerindeki harita ve bilgilendirme panolarında yer alan "Filistin" ifadesini kaldırarak tartışmalı bir karara imza attı.
Dünyanın en kapsamlı ve aynı zamanda kökeni tartışmalı koleksiyonlarından birine sahip olan İngiltere'deki British Museum, sergileme politikasında yaptığı son değişiklikle gündeme geldi. Müze yönetimi, antik Orta Doğu tarihine ışık tutan bölümlerdeki yönlendirme levhaları, haritalar ve eser bilgilendirme metinlerinde daha önce yer alan "Filistin" (Palestine) ibaresini kullanımdan kaldırdı.
Müzenin bu adımı, özellikle Levant bölgesi ve antik Yakın Doğu tarihini konu alan galerilerde dikkat çekti. Ziyaretçilerin ve tarihçilerin fark ettiği değişikliğe göre, daha önce coğrafi ve tarihsel bağlamı belirtmek için kullanılan "Filistin" tanımı yerine, daha genel veya farklı terminolojilerin tercih edildiği görüldü. Müze içerisindeki güncellemelerin sessiz sedasız yapılması ise şeffaflık konusunda soru işaretleri yarattı.
Koleksiyonunda yer alan on binlerce eserin önemli bir kısmını, bugün Irak, Suriye, Filistin, İsrail ve Türkiye sınırları içinde kalan bölgelerden 19. ve 20. yüzyıllarda İngiltere'ye getirilen parçalar oluşturuyor. Tarihsel olarak Demir Çağı ve öncesi dönemleri kapsayan bu sergilerde "Filistin" terimi, uzun yıllardır akademik ve coğrafi bir referans noktası olarak kullanılıyordu.
Müze yönetiminin bu kararı, kültürel mirasın sergilenmesinde kullanılan dilin siyasallaştırıldığına dair eleştirileri de beraberinde getirdi. Arkeoloji ve tarih çevreleri, müzelerin güncel siyasi hassasiyetlerden ziyade tarihsel gerçekliğe ve akademik terminolojiye sadık kalması gerektiğine vurgu yapıyor. British Museum ise konuyla ilgili henüz kapsamlı bir resmi gerekçe açıklamazken, değişikliğin müzenin "yenileme ve güncelleme çalışmaları" kapsamında yapıldığı öne sürülüyor.
Bu hamle, Batı müzelerinde son dönemde artan "dekolonizasyon" ve eser iadesi tartışmalarının ortasında geldi. Kendi koleksiyonundaki eserlerin mülkiyeti konusunda Yunanistan'dan (Elgin Mermerleri) Afrika ülkelerine kadar pek çok devletle hukuki ve diplomatik ihtilaf yaşayan British Museum'un, Orta Doğu terminolojisinde değişikliğe gitmesi, kurumun üzerindeki siyasi baskıların bir yansıması olarak yorumlanıyor.