Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail makamlarına çağrıda bulunarak, Filistinli tutuklular için idam cezası öngören yasa tasarısının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve geri çekilmesi gerektiğini vurguladı.
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail parlamentosu Knesset'in gündeminde olan ve Filistinli tutuklulara yönelik idam cezasının önünü açan yasa tasarısına ilişkin sert eleştirilerde bulundu. Türk, İsrail yetkililerine seslenerek, hem işgal altındaki Filistin topraklarında hem de İsrail sınırları içerisinde belirli koşullar altında idam cezasını öngören bu tasarının derhal geri çekilmesini talep etti.
"Uluslararası Hukukun İhlali"
Volker Türk, yaptığı yazılı açıklamada, söz konusu yasa tasarısının yasalaşması halinde uluslararası insan hakları hukukunun ve insancıl hukukun ciddi şekilde ihlal edileceği uyarısında bulundu. İsrail Meclisi'nde ölüm cezasının uygulanma eşiğini düşürmeye yönelik adımların endişe verici olduğunu belirten Türk, bu tür düzenlemelerin doğrudan Filistinlileri hedef alması nedeniyle açık bir ayrımcılık teşkil ettiğini kaydetti.
BM Yüksek Komiseri, "İdam cezası söz konusu olduğunda Birleşmiş Milletler'in tutumu çok nettir ve her koşulda buna karşı çıkmaktadır. Bu tür öneriler, İsrail'in Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (ICCPR) kapsamındaki yükümlülükleriyle bağdaşmamaktadır" ifadelerini kullandı.
Yargı Bağımsızlığına Müdahale
Türk'ün açıklamasında dikkat çektiği en kritik noktalardan biri, tasarının yargıçlara takdir yetkisi bırakmaması oldu. Önerilen düzenlemenin, mahkemeleri belirli suçlarda zorunlu olarak ölüm cezası vermeye mecbur bırakacağını belirten Türk, bunun adil yargılanma hakkını ve en temel hak olan yaşam hakkını ihlal ettiğini vurguladı.
Özellikle işgal altındaki Batı Şeria'da geçerli olan askeri yasaların bu tasarıyla değiştirilmek istendiğine işaret eden Türk, askeri mahkemelerin "kasıtlı öldürme" suçundan hüküm giyen herkes için zorunlu ölüm cezası kararı vermek zorunda bırakılacağını ifade etti. Türk, yasa metninin dili ve İsrailli politikacıların söylemlerinin, bu cezanın yalnızca Filistinlilere uygulanmak üzere tasarlandığını açıkça gösterdiğini belirtti.
Tasarının Arka Planı
Tartışmalı yasa tasarısı, Kasım 2025'te İsrail Meclisi'nde yapılan ilk oylamada onaylanmıştı. Tasarının yasalaşarak yürürlüğe girebilmesi için meclis genel kurulunda ikinci ve üçüncü okumaların da yapılması ve kabul edilmesi gerekiyor.
İsrail kamuoyunda ve uluslararası arenada tepki çeken tasarı, ölüm cezası verilen mahkumların infazının, hükmün verilmesinden sonraki 90 gün içinde "zehirli iğne" yöntemiyle gerçekleştirilmesini öngörüyor. BM yetkilileri, bu sürecin durdurulması için diplomatik baskıyı artırmaya devam ediyor.