Birleşmiş Milletler (BM), İran’daki toplumsal olaylar ve protestolar bağlamında dış askeri müdahale imalarını içeren söylemlerin artış göstermesi üzerine derin endişe duyduklarını belirterek, tüm tarafları askeri tehditler yerine diplomasiye odaklanmaya çağırdı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlediği günlük basın toplantısında, İran'daki son durum ve uluslararası toplumdan yükselen tepkileri değerlendirdi. Dujarric, bölgedeki gerilimi tırmandıracak askeri söylemlerin artışından örgüt olarak kaygı duyduklarını vurguladı.
"Diplomasi Öncelik Olmalı"
Toplantıda, ABD Başkanı Donald Trump’ın İranlı protestoculara yönelik "yardım yolda" ifadesini kullanması ve askeri bir müdahale ihtimalini akıllara getiren açıklamaları soruldu. Bu soru üzerine Dujarric, doğrudan isim vermeden genel tabloya dikkat çekerek, "İran'ın durumuyla ilgili olarak gördüğümüz askeri söylemlerin artışından elbette çok endişeliyiz" ifadelerini kullandı.
BM Sözcüsü, İran’daki gelişmeler konusunda BM’ye üye tüm devletlerin sorumlu davranması gerektiğinin altını çizdi. Dujarric, mevcut krizin çözümü için askeri tehditler veya müdahale söylemleri yerine, diplomatik kanalların ve barışçıl yöntemlerin savunulmasının şart olduğunu belirtti.
BM Personeli Görev Başında
Bölgedeki gerginliğe ve olası dış müdahale tartışmalarına rağmen BM'nin sahadaki varlığını sürdürdüğü bildirildi. Dujarric, BM'nin İran genelinde 46'sı uluslararası, 448'i yerel olmak üzere toplam 494 personel ile görev yaptığını açıkladı.
Sözcü, artan retoriğe ve "olası askeri müdahale" spekülasyonlarına rağmen, şu aşamada BM personelinin ülkeden tahliye edilmesine yönelik bir planlamaları bulunmadığını ifade etti. Ayrıca BM Genel Sekreteri'nin, İranlı yetkililerle gerçekleştirdiği temaslarda ülkedeki insan hakları durumunu ve protestolara yönelik müdahaleleri defalarca gündeme getirdiği aktarıldı.
"Yardım Yolda" Tartışması
BM'nin bu açıklaması, ABD kanadından gelen sert mesajların ardından geldi. ABD Başkanı Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda İranlı yetkililerle görüşmeleri askıya aldığını duyurmuş ve protestoculara seslenerek, "İranlı vatanseverler protestolarınıza devam edin, kurumlarınızı ele geçirin. Yardım yolda" ifadelerini kullanmıştı. Trump ayrıca mesajında "İran'ı Yeniden Büyük Yapalım" sloganının kısaltması olan "MİGA" etiketine yer vermişti.
Protestolarda Bilanço Ağırlaşıyor
İran'da 28 Aralık 2025 tarihinde yerel para biriminin değer kaybı ve ekonomik darboğaz gerekçesiyle Tahran Büyük Çarşı esnafı tarafından başlatılan protestolar, kısa sürede ülke geneline yayıldı.
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından yayımlanan son raporda, olayların 16. gününde bilanço ağırlaştı. Rapora göre, gösterilerde 133'ü emniyet görevlisi olmak üzere toplam 664 kişi hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenler arasında 18 yaşın altında 9 çocuğun da bulunduğu belirtilirken, gözaltı sayısının 10 bini aştığı kaydedildi.