Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altındaki 80’i aşkın ülke ve uluslararası kuruluş, İsrail hükümetinin işgal altındaki Batı Şeria’da başlattığı tek taraflı "arazi kayıt süreci"ne karşı ortak bir bildiri yayımlayarak, bu adımın Filistin topraklarının gasbını resmileştirmeyi amaçladığını vurguladı.
BM bünyesindeki 22 üyeli Arap Grubu ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyelerinin de aralarında bulunduğu geniş bir devletler topluluğu, İsrail'in Batı Şeria'daki tartışmalı toprak politikalarına karşı New York'ta bir araya geldi. 80'den fazla ülke ve kuruluş adına yapılan ortak açıklamada, İsrail hükümetinin bölgedeki işgali derinleştiren ve Filistinlilerin mülkiyet haklarını hiçe sayan yeni kararları "şiddetle" kınandı.
"Uluslararası Hukuka Aykırı ve Geri Alınmalı"
Grup adına açıklamayı New York'taki BM Genel Merkezi'nde yapan Filistin'in BM Daimi Temsilcisi Riyad Mansur, Tel Aviv yönetiminin attığı adımların yasa dışı olduğunu vurguladı. Mansur, "İsrail'in Batı Şeria'daki yasa dışı varlığını genişletmeyi amaçlayan tek taraflı kararlarını ve önlemlerini reddediyoruz. Bu kararlar, İsrail'in uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine açıkça aykırıdır ve derhal geri alınmalıdır" ifadelerini kullandı.
Açıklamada, 1967'den bu yana işgal altında bulunan Doğu Kudüs dahil olmak üzere, Filistin topraklarının demografik yapısını, statüsünü ve karakterini değiştirmeye yönelik her türlü girişime karşı durulduğu belirtildi.
Barış Sürecine "Ağır Darbe" Uyarısı
Ortak bildiride, İsrail'in uygulamaya koyduğu bu tür politikaların sadece hukuki bir ihlal olmakla kalmadığı, aynı zamanda sahadaki gerilimi artırdığına dikkat çekildi. Mansur, söz konusu "arazi tescil" hamlesinin, bölgedeki barış ve istikrar çabalarını baltaladığını ve çatışmayı sona erdirecek kapsamlı bir barış anlaşmasına ulaşma ihtimalini tehlikeye attığını dile getirdi.
Filistinli temsilci, İsrail'e BM kararları çerçevesindeki sorumluluklarını hatırlatarak, uluslararası toplumun iki devletli çözüm vizyonuna ve Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkına olan bağlılığını yineledi.
Tartışmalı "Arazi Kayıt Süreci" Nedir?
Tepkilerin odağındaki karar, İsrail hükümetinin Batı Şeria'da 1967'den bu yana ilk kez arazi kayıt sürecini yeniden başlatma girişimiyle ilgili. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Adalet Bakanı Yariv Levin ve Savunma Bakanı Yisrael Katz tarafından sunulan ve hükümetçe onaylanan bu plan, Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 61'ini oluşturan "C Bölgesi"ni hedefliyor.
Plan kapsamında, tam İsrail kontrolündeki bu bölgelerde bulunan arazilerin "devlet mülkü" olarak kaydedilmesi, mülkiyet tescili, satış izinleri ve harç tahsilatının İsrail tarafından yapılması öngörülüyor. Bu süreçle birlikte Filistin Yönetimi'nin bölgedeki yetkilerinin fiilen devre dışı bırakılması ve 2030 yılına kadar C Bölgesi'nin belli bir kısmının İsrail adına tescillenmesi hedefleniyor.
İsrailli yetkililer bu adımı "yerleşimleri güçlendirme" olarak nitelendirirken, Filistin tarafı ve uluslararası gözlemciler süreci "sessiz ilhak" ve toprak gasbının yasal kılıfına uydurulması olarak değerlendiriyor.