Birleşmiş Milletler Gıda Hakkı Özel Raportörü Michael Fakhri, ABD ve İsrail'in İran'ı hedef alan askeri operasyonlarının yasa dışı olduğunu belirterek, bu durumun küresel çapta derin bir gıda krizine ve bölgesel yıkıma yol açacağı uyarısında bulundu.
Birleşmiş Milletler (BM) Gıda Hakkı Özel Raportörü Michael Fakhri, Orta Doğu'da giderek tırmanan gerilim ve artan askeri hareketliliğe ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Altı yıllık görev süresinin sonuna yaklaşan Fakhri, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik son saldırılarını uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak nitelendirerek, mevcut tablonun sadece bölgeyi değil, tüm dünyayı istikrarsızlaştırma riski taşıdığını vurguladı.
"Daha Fazla Açlık ve Korku Göreceğiz"
Bölgesel çatışmaların insani boyutuna dikkat çeken Fakhri, "ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısı açıkça yasa dışıdır. Asıl endişe verici olan, bu durumun tüm dünyayı istikrarsızlığa sürüklemesidir. Önümüzdeki süreçte İran'da ve bölge genelinde çok daha fazla açlık, yerinden edilme ve korkuya şahit olacağız" ifadelerini kullandı.
İsrail'in Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki şiddet eylemlerinin yanı sıra operasyonlarını Suriye ve Lübnan'a kadar genişlettiğini hatırlatan BM yetkilisi, ABD ve İsrail'in fiilen bölgesel bir savaşa girdiğini belirtti. Fakhri, bu geniş çaplı çatışma ortamında en ağır bedeli kadınların, çocukların ve yaşlıların ödediğinin altını çizdi.
Gıda Fiyatları ve Tedarik Zinciri Tehlikede
Savaşın küresel ekonomiye ve gıda güvenliğine etkilerini de değerlendiren Fakhri, önümüzdeki haftalarda gıda fiyatlarında ciddi artışlar yaşanacağına kesin gözüyle baktığını dile getirdi. Bu artışın temelinde iki ana faktörün yattığını belirten Özel Raportör, "İlk olarak, yaşam maliyetlerini doğrudan etkileyen petrol fiyatları halihazırda yükselişte. İkincisi ise nakliye yollarının, ticaretin ve hava yolu taşımacılığının, tıpkı pandemi döneminde olduğu gibi ciddi şekilde aksaması" şeklinde konuştu.
Fakhri ayrıca, bazı büyük gıda şirketlerinin dünyadaki siyasi çalkantıları fırsata çevirerek haksız fiyat artışlarına gittiğini ve mevcut sistemde bunun bedelini ödemeyeceklerini bildikleri için bu tür eylemlerden çekinmediklerini kaydetti.
İnsani Yardımlar Azalıyor, Silahlanma Artıyor
Dünya genelinde hükümetlerin bütçe önceliklerinin değiştiğine de değinen Fakhri, ülkelerin insani yardım ve kalkınma fonlarında ciddi kesintilere giderek bu kaynakları askeri harcamalara yönlendirdiğini belirtti. Artan küresel militarizasyonun insani yardım faaliyetlerini her zamankinden daha zor ve etkisiz hale getirdiğini ifade eden Fakhri, insani krizlere müdahale kapasitesinin giderek zayıfladığını savundu.
BM'ye Yönelik Öz Eleştiri ve Gazze Vurgusu
Mayıs 2020'de Kovid-19 pandemisinin yol açtığı küresel gıda krizi döneminde göreve başlayan Fakhri, görev süresi boyunca şahit olduğu en ağır krizlere de değindi. BM Genel Kurulu'na sunduğu son raporda şiddetin daha da artacağına dair öngörülerini paylaştığını belirten Fakhri, şu çarpıcı ifadelerle sözlerini noktaladı:
"Görev sürem boyunca Gazze'de soykırım bağlamında modern tarihin en hızlı açlık kampanyasının yaşanacağını veya Sudan'da insanlık tarihinin en büyük kıtlıklarından birine tanık olacağımızı tahmin edemezdim. Ancak asıl öngöremediğim şey, BM'nin ve uluslararası sistemin bu devasa sorunlara zamanında yanıt verme konusunda ne kadar berbat olacağıydı."