Türkiye'nin önemli bal üretim merkezlerinden biri olan Bitlis'in Hizan ilçesinde, yüksek rakımlı yaylalardan indirilen binlerce arı kovanı, kar örtüsü altında kış uykusuna yatırıldı. Üreticiler, "Kafkas" ırkı arılarını sert kış şartlarından korumak için yoğun bir mesai harcıyor.
Zengin florası ve endemik bitki çeşitliliğiyle kaliteli bal üretiminin merkezlerinden biri kabul edilen Bitlis'in Hizan ilçesinde, arıcılar için kış sezonu zorlu geçiyor. Yaz aylarında yüksek rakımlı yayla ve dağlarda bal toplayan üreticiler, kış mevsiminin gelmesiyle birlikte kovanlarını daha korunaklı bölgelere taşıyarak "kışlatma" sürecini başlattı.
İlçe genelinde bulunan yaklaşık 150 bin arılı kovandan bir kısmı, daha ılıman iklime sahip batı illerine sevk edilirken, geride kalan binlerce kovan bölgedeki çetin kış şartlarına göğüs geriyor. Hizanlı üreticiler, kovanlarını rüzgar almayan, nem oranı düşük ve yerleşim yerlerine yakın vadilere indirerek kar altında bekletiyor.
Kar Altında Oksijen Mesaisi
Bölgede etkili olan yoğun kar yağışı, arıcıların iş yükünü artırıyor. Kovanların tamamen kara gömülmesi durumunda arıların havasız kalma riski doğuyor. Bu nedenle üreticiler, düzenli aralıklarla kovanların bulunduğu bölgelere giderek kar temizliği yapıyor.
Kovan girişlerini açık tutmak için küreklerle çalışan arıcılar, yaklaşık 4 ay sürecek olan kış uykusu boyunca arıların oksijen akışını kesintisiz sağlamaya çalışıyor. Soğuk iklime dayanıklılığıyla bilinen ve bölgeye adapte olmuş Kafkas arı ırkı, bu süreci kovan içinde salkım oluşturarak geçiriyor.
20 Günde Bir Sağlık Kontrolü
Hizan Bal Üreticileri Birliği Başkanı Seyithan Ekinci, ilçedeki arıcılık faaliyetlerinin kışın da durmadığını belirtti. Ekinci, ilçedeki kovan varlığının yüzde 70'inin batı bölgelerine gönderildiğini, ancak yerli ırk olan kara kovanların büyük bölümünün Bitlis'te kaldığını ifade etti.
Ekinci, üreticilerin kovanları kaderine terk etmediğini vurgulayarak, "Bu yıl yoğun bir kar yağışı ile karşı karşıyayız. Üreticilerimiz, arıların nefes alabilmesi için sürekli kovan üzerindeki ve önündeki karları temizliyor. Ortalama 20 günde bir genel kontroller yapılarak kolonilerin sağlık durumları gözden geçiriliyor" dedi.
"Kovanlar Rüzgar ve Nemden Korunmalı"
Yıllardır Hizan'ın Ballı köyünde arıcılık yapan Şakir Çetin ise bu yıl arılarını başka illere götürmeyip ilçede kışlatmayı tercih edenlerden. Kışlatma sürecinin inceliklerine değinen Çetin, yer seçiminin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Arıların soğuktan ziyade nem ve rüzgardan etkilendiğine dikkat çeken Çetin, "Kovanlarımızı rüzgar almayan kuytu bölgelere yerleştirdik. Ancak kar yağışı yoğun olduğunda müdahale etmemiz gerekiyor. Özellikle karlı ve yağmurlu havalarda kovan kapaklarını açmamaya özen gösteriyoruz, sadece havalandırma deliklerinin açık olduğundan emin oluyoruz" şeklinde konuştu.
Hizanlı arıcılar, nisan ayında havaların ısınması ve doğanın canlanmasıyla birlikte kovanlarını yeniden zengin çiçek örtüsüne sahip yaylalara çıkarmayı hedefliyor.