Gana'nın öncülüğünde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na sunulan karar tasarısı onaylandı. Alınan kararla birlikte kölelik ve transatlantik köle ticareti, insanlığa karşı işlenmiş en büyük adaletsizliklerden biri olarak resmen kabul edildi ve eski sömürgeci ülkelere onarıcı adalet çağrısı yapıldı.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, kölelik ve transatlantik köle ticareti geçmişiyle yüzleşme konusunda tarihi bir karara imza attı. Gana'nın öncülüğünde hazırlanan tasarı, oylamaya sunularak kabul edildi. Kararda, kölelik faaliyetlerinin milyonlarca Afrikalı ve Afrika kökenli insan üzerinde yüzyıllar boyu süren acı, şiddet ve ekonomik sömürüye neden olduğu vurgulanarak, yaşananlar "korkunç bir trajedi" ve insanlığa karşı işlenmiş en büyük adaletsizliklerden biri olarak tanımlandı.
Oylama sonucunda karar 123 ülkenin desteğiyle geçerken, Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin ve İsrail tasarıya ret oyu verdi. Oturumda 53 ülke ise çekimser kalmayı tercih etti.
Sistematik Eşitsizliklerin Temeli
Kabul edilen metinde, kölelik kurumunun yalnızca geçmişte kalmış tarihi bir olgu olmadığı, günümüzde de sosyal ve ekonomik etkilerini sürdürdüğünün altı çizildi. Köleliğin karanlık mirasının, günümüz dünyasında ırk ayrımcılığı, sistematik eşitsizlikler ve derin kalkınma sorunları şeklinde kendini göstermeye devam ettiği ifade edildi.
Onarıcı Adalet ve Tazminat Seçenekleri
Kararın en dikkat çekici bölümlerinden birini, "onarıcı adalet" ekseninde yapılan çağrılar oluşturdu. Geçmişte köle ticareti yapan ülkelerin, tarihi haksızlıkların giderilmesi amacıyla Afrika Birliği ve Afrika devletleriyle kapsamlı bir diyaloğa girmesi talep edildi. Metinde net bir tazminat formülü dikte edilmese de mali tazminatların ödenmesi, dış borçların silinmesi, kalkınma yardımlarının artırılması ve geçmişte kıtadan yağmalanan kültürel varlıkların iade edilmesi gibi alternatif çözüm yollarına işaret edildi.
"Adalet Mücadelesinde Dönüm Noktası"
Oylama sürecinde Gana heyetine liderlik eden Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama, kararın genel kuruldan geçmesini uluslararası adalet ve tanınma arayışında tarihi bir adım olarak nitelendirdi. Mahama, eski sömürgeci güçlerin ve köle ticaretiyle doğrudan veya dolaylı bağlantısı bulunan ülkelerin geçmişleriyle dürüstçe yüzleşmeleri gerektiğini belirterek, alınan bu yeni kararın söz konusu devletler üzerinde çok güçlü bir ahlaki ve siyasi sorumluluk doğurduğunu vurguladı.