Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal istikrar adımları kapsamında kredili mevduat hesapları (KMH) ve kredi kartı limitlerinde radikal değişikliklere gitti. KMH limitleri belgelenebilir aylık gelirin iki katı ile sınırlandırılırken, kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçlarına 48 aya kadar yapılandırma imkanı getirildi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), hanehalkı borçluluğunu kontrol altına almak, finansal istikrarı güçlendirmek ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmek amacıyla hazırladığı yeni makro ihtiyati tedbir paketini duyurdu. Finansal İstikrar Komitesi ile eşgüdüm içerisinde alınan kararlar, bankacılık sisteminde kredi tahsis süreçlerinden borç yapılandırmasına kadar geniş bir yelpazede yeni kurallar getiriyor.
Kredili Mevduat Hesaplarına (KMH) Gelir Sınırı
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, halk arasında "eksi hesap" olarak da bilinen Kredili Mevduat Hesaplarına (KMH) getirilen sınırlandırma oldu. Alınan karara göre, bireysel müşterilerin yeni KMH açılışlarında veya mevcut limit artış taleplerinde, bankalar müşterinin aylık ortalama gelirini esas alacak.
Yeni dönemde bir müşteriye tanımlanabilecek azami KMH limiti, müşterinin bankaya sunduğu ve ispata elverişli belgelerle teyit edilen aylık ortalama gelirinin iki katını geçemeyecek.
Bankalar, bu limitin tespitinde beyana dayalı gelirleri değil, resmi belgelerle kanıtlanmış gelirleri dikkate alacak. Ancak eğitim harcamaları bu sınırlamanın dışında tutuldu. Bankalar ile eğitim kurumları arasında yapılan anlaşmalar kapsamında, velilere eğitim ödemeleri için tanımlanan KMH limitleri bu kısıtlamadan muaf olacak.
Kredi Kartı Limitlerinde Sıkı Takip
BDDK, kredi kartı limitlerinin gelirle uyumlu hale getirilmesi için de denetimleri sıkılaştırdı. Mevzuatta yer alan "ilk yıl için gelirin 2 katı, sonraki yıllar için 4 katı" kuralının uygulanmasında, bankaların yalnızca belgelenebilir gelirleri dikkate alması zorunlu hale getirildi.
Özellikle yüksek limitli ancak aktif kullanılmayan kartlar için yeni bir düzenleme devreye alındı. Tüm bankalardaki toplam kart limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kullanıcılar için bankalar inceleme yapacak. Son bir yıl içindeki harcama performansı ve gelir düzeyiyle uyumsuz olan, atıl durumdaki limitlerin düşürülmesi sağlanacak. Sektöre, tüm limitlerin gelirle tam uyumlu hale getirilmesi için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanındı.
Borçlara 48 Ay Vade ile Yapılandırma Fırsatı
Ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar için de bir yapılandırma imkanı sunuldu. Dönem borcunun asgari tutarını ödeyemeyen kredi kartı kullanıcıları ile taksit ödemesi 30 günden fazla geciken ihtiyaç kredisi borçluları, borçlarını yeniden yapılandırabilecek.
Borçluların, yapılandırma kararının yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde bankalarına başvurmaları halinde, mevcut borç bakiyeleri azami 48 ay vade ile taksitlendirilebilecek. Bu adımın, sürdürülebilir ödeme performansını desteklemesi hedefleniyor.
Konut Kredisinde ‘İkinci El’ Ayrımı Kalktı
Konut kredilerine erişimde ise sadeleşmeye gidildi. Daha önce uygulanan "birinci el" ve "ikinci el" konut ayrımı kaldırılarak kredi değer oranları eşitlendi. Ayrıca, 2010 yılından sonra inşa edilen ve en az C sınıfı enerji kimlik belgesine sahip binalar da avantajlı kredi oranlarından yararlanabilecek konutlar kapsamına alındı.
Ancak, konut sahipliğini yaygınlaştırmak amacıyla "ilk evim" prensibi korundu. Tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuğunun üzerine kayıtlı en az bir konut bulunması durumunda, kredi değer oranı (çekilebilecek kredi miktarı) belirlenen oranların yüzde 75 oranında azaltılarak uygulanmaya devam edecek.
Kurum, bu adımların yasa dışı bahis ve dolandırıcılıkla mücadele eylem planlarıyla uyumlu olduğunu ve kullanılmayan yüksek limitlerin suistimal edilmesini önlemeyi amaçladığını bildirdi.