Sırbistan'dan 17 Şubat 2008 tarihinde ayrılarak bağımsızlığını ilan eden ve "Avrupa'nın en genç devleti" unvanını taşıyan Kosova, egemenliğinin 18. yılına giriyor. Uluslararası arenada tanınma mücadelesi ve Sırbistan ile devam eden diyalog süreci, ülkenin gündemindeki yerini koruyor.
Balkanların kalbinde yer alan ve Avrupa'nın en genç cumhuriyeti olarak bilinen Kosova, bağımsızlık ilanının üzerinden geçen 18 yılın ardından devletleşme sürecinde önemli bir dönüm noktasını kutlamaya hazırlanıyor. 17 Şubat 2008 tarihinde Priştine'deki parlamento binasında okunan tek taraflı bağımsızlık bildirgesi ile Sırbistan'dan ayrılan ülke, aradan geçen sürede hem uluslararası entegrasyon hem de iç istikrar konusunda çeşitli sınavlar verdi.
18 Yıllık Diplomatik Mücadele
Bağımsızlık ilanının hemen ardından Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve önde gelen Avrupa Birliği ülkeleri tarafından tanınan Kosova, bugün 100’den fazla ülke tarafından bağımsız bir devlet olarak kabul ediliyor. Ancak, Birleşmiş Milletler (BM) üyeliği süreci, Sırbistan'ın itirazları ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyeleri olan Rusya ile Çin'in veto yetkisi nedeniyle henüz tamamlanabilmiş değil.
Avrupa Birliği (AB) nezdinde ise durum karmaşıklığını koruyor. AB üyesi 27 ülkeden 5'i (İspanya, Yunanistan, Romanya, Slovakya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi), kendi iç meseleleri veya bölgesel dengeler gerekçesiyle Kosova'nın bağımsızlığını tanımış değil. Buna rağmen Kosova, Avrupa-Atlantik kurumlarıyla entegrasyon hedefini, dış politikasının merkezinde tutmaya devam ediyor. Özellikle son yıllarda Avrupa Konseyi üyeliği ve AB adaylık statüsü başvurusu gibi adımlar, Priştine yönetiminin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Belgrad-Priştine Diyaloğu ve Normalleşme Süreci
Kosova'nın 18 yıllık tarihinde en belirleyici faktörlerden biri, komşusu Sırbistan ile olan ilişkiler oldu. Sırbistan, Kosova'yı hala kendi anayasal toprağı olarak görmeye devam ederken, iki ülke arasında AB arabuluculuğunda 2011 yılında başlayan diyalog süreci, inişli çıkışlı bir seyir izliyor.
Brüksel Anlaşması ve daha yakın dönemde gündeme gelen Ohri Anlaşması gibi mutabakatlar, ilişkilerin normalleşmesi adına atılan önemli adımlar olsa da, sahada zaman zaman tansiyonun yükseldiği görülüyor. Özellikle ülkenin kuzeyinde yaşayan Sırp azınlığın entegrasyonu, yerel yönetimlerin yetkileri, plaka krizleri ve para birimi kullanımı gibi konular, iki başkent arasındaki müzakerelerin ana başlıklarını oluşturuyor.
Genç Nüfus ve Ekonomik Beklentiler
Yaklaşık 1,8 milyonluk nüfusa sahip olan Kosova, demografik yapısıyla da dikkat çekiyor. Nüfusunun büyük çoğunluğunu Arnavutların oluşturduğu ülkede Türkler, Boşnaklar, Sırplar, Goranlar, Romanlar, Aşkhaliler ve Mısırlılar gibi çeşitli etnik gruplar bir arada yaşıyor. Avrupa'nın en genç nüfus ortalamasına sahip ülkelerinden biri olması, Kosova için hem bir dinamizm kaynağı hem de ekonomik bir meydan okuma anlamına geliyor.
Bağımsızlığın 18. yılında ülke ekonomisi, işsizlik oranlarının düşürülmesi, doğrudan yabancı yatırımların artırılması ve enerji altyapısının güçlendirilmesi gibi hedeflere odaklanmış durumda. Genç nüfusun istihdamı ve beyin göçünün önlenmesi, hükümetin kalkınma planlarında öncelikli sıralarda yer alıyor.
Bağımsızlık Günü kapsamında başkent Priştine başta olmak üzere ülke genelinde resmi törenler, askeri geçitler ve kültürel etkinlikler düzenlenmesi bekleniyor. "Newborn" (Yenidoğan) anıtı gibi bağımsızlığın sembolü haline gelen noktalar, her yıl olduğu gibi bu yıl da kutlamaların merkezi olacak.