Irak’ın başkenti Bağdat’ta kapılarını açan ülkenin ilk yapay zeka destekli müzesi, Osmanlı mirası Rüştiye Mektebi’nin tarihi atmosferinde geçmişi dijital dünyayla yeniden canlandırıyor.
Bağdat’ta Dicle Nehri kıyısında yer alan ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilen tarihi Bağdat Kültür Merkezi (eski adıyla Rüştiye Mektebi), ülkenin teknoloji ve tarih alanındaki en önemli projelerinden birine ev sahipliği yapıyor. Irak’ın ilk yapay zeka müzesi olarak faaliyete geçen merkez, yüzyıllık arşiv belgelerini ve yıpranmış tarihi fotoğrafları modern teknolojinin imkanlarıyla ziyaretçilerin ilgisine sunuyor.
Tarihi Fotoğraflar Renkleniyor
Müzenin en dikkat çekici özelliği, zamanla solmuş ve netliğini yitirmiş Osmanlı dönemi fotoğraflarının yapay zeka algoritmalarıyla restore edilmesi. Bağdat Kültür Merkezi Bilgi ve Teknoloji Bölümü Başkanı Haydar Abid, o dönemde video kayıtlarından ziyade fotoğrafçılığın yaygın olduğunu, ancak bu belgelerin zamanla hasar gördüğünü belirtti.
Abid, "Bu müze, Irak’taki Osmanlı dönemini anlatıyor. Zamanla yıpranan ve netliğini kaybeden tarihi fotoğrafları yapay zeka ile yeniden işleyerek renklendirdik ve modern bir görünüme kavuşturduk," ifadelerini kullandı. Bu sayede ziyaretçiler, dönemin sosyal yaşamına ve askeri yapısına dair görselleri en canlı haliyle inceleme fırsatı buluyor.
Osmanlı Eğitim Mirasına Dijital Bakış
Müzenin bulunduğu bina, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin modernleşme hamlelerinin bir parçası olarak eğitim veren Rüştiye Mektebi olmasıyla da ayrı bir önem taşıyor. O dönemde okulda Türkçe, Arapça, matematik, tarih ve coğrafya gibi derslerin verildiği biliniyor.
Müzede, bu okulda eğitim gören Osmanlı askerlerine ait yapay zeka ile oluşturulmuş temsili görseller de sergileniyor. Ziyaretçiler, Irak’ın eski Başbakanı Nuri es-Said ve Irak ordusunun kurucusu Cafer el-Askeri gibi bu okuldan mezun olmuş önemli isimlerin eğitim aldığı atmosferi dijital ortamda deneyimleyebiliyor.
Araştırmacılar İçin Dijital Arşiv Kolaylığı
Bağdat Kültür Merkezi Başkanı Talib İsa, müzede İstanbul’dan getirilen belgeler de dahil olmak üzere Osmanlı’nın Irak dönemine ait geniş bir arşivin bulunduğunu vurguladı. Müze, sadece görsel bir şölen sunmakla kalmıyor, aynı zamanda araştırmacılar için de büyük bir kolaylık sağlıyor.
Tarih ile dijitalleşmeyi bir araya getirdiklerini belirten yetkililer, hassas durumdaki yazılı belgelerin fiziksel olarak yıpranmasını önlemek amacıyla elektronik arşivleme sistemine geçildiğini kaydetti. Böylece araştırmacılar, Osmanlı dönemine ait kritik belgelere elektronik ortamda hızlı ve güvenli bir şekilde erişebiliyor.
Irak’ın farklı kentlerinden gelen ziyaretçiler, özellikle Rüştiye Mektebi’nin tarihi dokusu içerisinde sunulan bu teknolojik sergileme yönteminin, ülkenin geçmişine ışık tutması açısından büyük önem taşıdığını ifade ediyor.