Bakü yönetimi, savunma sanayisinde özel sektörün artan rolü ve uluslararası işbirlikleriyle birlikte ihracat hedefini yükseltti. Sektördeki üretimin 3-4 yıl içerisinde 1 milyar dolarlık dış satım hacmine ulaşması planlanıyor.
Azerbaycan, savunma sanayisinde uzun yıllardır sürdürdüğü devlet merkezli üretim modelini özel sektör katılımıyla çeşitlendirerek küresel pazardaki payını artırmaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından işaret edilen yeni yol haritasına göre, ülkenin savunma sanayisi ihracatının kısa vadede 1 milyar dolar seviyesine çıkarılması hedefleniyor. Bu stratejik hedefe ulaşılması için öngörülen süre ise 3 ila 4 yıl olarak belirlendi.
Özel Sektörden Büyük Yatırım Hamlesi
Ülkedeki savunma sanayisi altyapısı, son dönemde yapılan yasal düzenlemeler ve teşviklerle özel girişimcilerin katılımına açıldı. Edinilen bilgilere göre, askeri amaçlı üretim yapabilmek için bugüne kadar 15 özel şirkete lisans verildi ve bunlardan 7'si fiili üretime başladı.
Sektördeki bu dönüşüm, yatırım rakamlarına da yansıdı. 2024-2025 döneminde savunma sanayisine yönelik yeni üretim alanlarının kurulması ve mevcut kapasitelerin artırılması amacıyla yaklaşık 588 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirildi. Dikkat çekici bir veri olarak, bu yatırım tutarının neredeyse yarısının özel sektör tarafından karşılandığı belirtiliyor. Bu durum, Bakü'nün savunma sanayisini sadece devletin değil, özel teşebbüsün de itici güç olduğu bir ekosisteme dönüştürme kararlılığını gösteriyor.
2025 Üretim Rakamları ve İhracat Rotası
Azerbaycan savunma sanayisi, 2025 yılında yaklaşık 824 milyon dolar değerinde askeri ürün imal ederek kapasitesini kanıtladı. Üretilen savunma teçhizatının büyük bir bölümü Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin envanterine girerek dışa bağımlılığı azalttı. İç talebin karşılanmasının ardından kalan kapasite ise ihracata yönlendirildi. Halihazırda Azerbaycan menşeli savunma ürünleri 20 farklı ülkeye ihraç ediliyor.
Türk Şirketleri ile Kritik İşbirlikleri
Azerbaycan'ın üretim kapasitesinin artmasında ve teknolojinin yerlileşmesinde uluslararası ortaklıklar kilit rol oynuyor. Özellikle Türk savunma sanayisinin önde gelen şirketleri ile kurulan ortak girişimler, sürece büyük katkı sağlıyor.
BAYKAR, ASELSAN, Roketsan, HAVELSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ve Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) gibi küresel ölçekteki Türk firmaları, Azerbaycan'da aktif projeler yürütüyor. Bu işbirlikleri kapsamında ülkede insansız hava araçları (İHA), topçu sistemleri, çeşitli zırhlı araçlar, silah ve mühimmat üretimi gerçekleştiriliyor. Ortak üretim ve entegrasyon çalışmaları, Azerbaycan'ın sadece bir alıcı değil, aynı zamanda teknoloji geliştiren bir üretici konumuna yükselmesini amaçlıyor.
Petrol Dışı Gelir Kaynağı Olarak Savunma Sanayisi
Bakü hükümeti, savunma sanayisindeki bu atılımı sadece askeri bir gereklilik olarak değil, aynı zamanda ekonomik bir strateji olarak değerlendiriyor. Küresel çapta çatışmaların artması ve mühimmat fiyatlarındaki yükseliş, savunma ürünlerine olan talebi canlı tutuyor.
Hükümet, bu konjonktürü değerlendirerek savunma sanayisini petrol ve doğal gaz dışı alternatif bir döviz kaynağına dönüştürmeyi hedefliyor. Stratejinin temel ayaklarını; iç ihtiyacın yerli imkanlarla karşılanması, sürdürülebilir bir sanayi altyapısı, nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi ve ihracat pazarlarının genişletilmesi oluşturuyor.