Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde belediye bünyesindeki kooperatif üyesi kadınlar, çam ormanlarından topladıkları yeşil kozalakları dört gün süren meşakkatli bir sürecin ardından şuruba dönüştürüyor.
Ayvalık — Türkiye’nin önemli turizm ve zeytin merkezlerinden Ayvalık, son dönemde kadın emeğiyle üretilen geleneksel doğal ürünlerle de dikkat çekiyor. Ayvalık Belediyesi’ne ait Ayvalık Üretim ve Pazarlama Kooperatifi bünyesinde çalışan kadınlar, bölgenin zengin çam ormanlarından elde edilen kozalakları, yüzyıllardır bilinen yöntemlerle işleyerek katma değeri yüksek bir ürüne çeviriyor.
Tarladan Değil Ormandan Gelen Hasat
Üretim süreci, bölgedeki çamlıklardan henüz yeşil ve taze haldeyken toplanan kozalaklarla başlıyor. Kooperatif mutfağına getirilen bu hammaddeler, hijyen ve lezzet kalitesi için yoğun bir ön hazırlıktan geçiriliyor.
Ayvalık Üretim ve Pazarlama Kooperatifi kurucu ortaklarından Canan Alsunal, üretim aşamalarının büyük bir sabır ve emek gerektirdiğini belirtiyor. Alsunal’ın aktardığı bilgilere göre, toplanan kozalaklar ilk etapta dilimlenmiş limonlarla su içerisinde tek tek ovularak temizleniyor. Acılığının gitmesi ve reçinenin dengelenmesi amacıyla kozalaklar iki gün boyunca, suyu sık sık değiştirilerek bekletiliyor.
Odun Ateşinde 8 Saatlik Mesai
Üretimin en kritik aşaması ise pişirme süreci. Üçüncü günde taze su ile odun ateşine alınan kozalaklar, ilk etapta 4 saat boyunca kaynatılıyor. Bu süre zarfında kadınlar, kaynama sırasında yüzeye çıkan çam sakızlarını (reçineyi) sürekli olarak kevgirlerle süzerek şurubun berrak ve içilebilir kıvamda olmasını sağlıyor.
İlk kaynatmanın ardından kozalaklar, aromanın tam olarak suya geçmesi için bir gün boyunca kendi suyunda dinlendiriliyor. Dördüncü ve son gün, süzülen bu öz suya doğal pekmez ilave edilerek karışım yeniden ateşe konuyor. Odun ateşinde 4 saat daha kaynatılan karışım, toplamda 8 saatlik pişirme süresini tamamlayarak şurup kıvamını alıyor.
Kooperatiften Doğrudan Tüketiciye
Soğutma işleminin ardından 500 gramlık cam kavanozlara doldurulan kozalak şurubu, kooperatifin kendi etiketiyle paketleniyor. Geleneksel yöntemlerle ve katkı maddesi kullanılmadan üretilen bu ürün, Ayvalık Belediyesi’ne ait satış noktalarında ve kooperatifin internet sitesi üzerinden 200 TL satış fiyatıyla tüketicilere sunuluyor.
Bölge halkı tarafından solunum yollarını rahatlattığına inanılan ve geleneksel bir şifa kaynağı olarak görülen kozalak şurubu, kooperatif sayesinde hem yerel ekonomiye katkı sağlıyor hem de Ayvalıklı kadınların emeğini görünür kılıyor.