Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru mekanizmasının hayata geçtiği 2012 yılından 2025 sonuna kadar yapılan 714 binden fazla başvurunun bilançosunu açıkladı. Yüksek Mahkeme, incelenen dosyaların 82 bininde en az bir hakkın ihlal edildiğine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi (AYM), hukuk sistemimize 23 Eylül 2012 tarihinde giren bireysel başvuru hakkına ilişkin 13 yılı aşan dönemin istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Kurumun resmi internet sitesinde yayımlanan verilere göre, 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla Yüksek Mahkeme'nin iş yükü ve karar oranları netleşti.
Başvuruların Yüzde 87'si Karara Bağlandı
Resmi verilere göre, uygulamanın başladığı tarihten 2025 yılı sonuna kadar Anayasa Mahkemesi'ne toplam 714 bin 774 bireysel başvuru yapıldı. Mahkeme, bu devasa dosya yükünün büyük bir kısmını eriterek 623 bin 88 dosyayı sonuçlandırdı.
Yüksek Mahkeme'nin başvuruları karşılama oranı yüzde 87,2 olarak kayıtlara geçerken, halen incelemesi devam eden (derdest) dosya sayısının 91 bin 686 olduğu belirtildi.
Hak İhlali Kararları ve Ret Gerekçeleri
Sonuçlandırılan dosyaların detaylarına bakıldığında, başvuruların büyük çoğunluğunun usulden veya esastan reddedildiği görülüyor. Karara bağlanan 623 bin dosyanın 522 bin 19'u için "kabul edilemezlik" kararı verildi.
Buna karşılık, vatandaşların temel hak ve özgürlüklerinin zedelendiği iddiasıyla yaptığı başvurulardan 82 bin 753'ünde mahkeme, "en az bir hakkın ihlal edildiğine" hükmetti. Yargılama sonucunda herhangi bir hak ihlalinin tespit edilemediği dosya sayısı ise 1.689 oldu.
Geriye kalan dosyalardan 14 bin 265'i idari ret kararıyla sonuçlanırken, 2 bin 362 başvuruda diğer karar türleri uygulandı.
Norm Denetiminde İptal ve İtiraz İstatistikleri
AYM, sadece bireysel başvuruları değil, kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlediği "norm denetimi" verilerini de paylaştı. 1 Ocak 2012 ile 31 Aralık 2025 tarihleri arasını kapsayan dönemde mahkemeye toplam 2 bin 436 başvuru yapıldı. Bu başvuruların 550'sini doğrudan iptal davaları, 1.886'sını ise mahkemelerden gelen itiraz başvuruları oluşturdu.
Yüksek Mahkeme bu süreçte toplam 2 bin 322 norm denetimi dosyasını karara bağladı. Sadece 2025 yılı özelinde bakıldığında ise sonuçlandırılan 52 iptal davasının 29'unda düzenlemenin iptaline, 22'sinde ise istemin reddine karar verildiği görüldü. Yine 2025 yılında karara bağlanan 226 itiraz başvurusunun 51'inde iptal kararı çıktı.