Orta Doğu'daki gerilimin tetiklediği tedarik endişeleri ve rekor seviyeye ulaşan maliyetler üzerine harekete geçen Airlines for Europe (A4E), Avrupa Birliği'nden jet yakıtı krizine karşı vergi indirimleri ve yolcu tazminat muafiyetlerini de içeren acil bir eylem planı talep etti.
Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların küresel enerji hatlarında yarattığı tahribat, Avrupa havacılık sektörünü derinden sarsıyor. Bünyesinde Lufthansa, Air France-KLM ve Ryanair gibi kıtanın en büyük hava yolu şirketlerini barındıran Airlines for Europe (A4E), jet yakıtı arzındaki daralma ve fahiş fiyat artışlarına karşı Avrupa Birliği'ne (AB) resmi bir çağrıda bulundu. Bugünkü Haberler'in derlediği bilgilere göre, hava yolu devleri olası bir tedarik çöküşünü engellemek için operasyonel kuralların esnetilmesini ve mali yüklerin hafifletilmesini istiyor.
A4E tarafından Brüksel'e iletilen taleplerde, AB'nin yakıt tedarikçilerini doğrudan izlemesi gerektiği vurgulanırken, havacılık kurallarında yer alan ve uçakların sefer yaptıkları havalimanlarından en az yüzde 90 oranında yakıt ikmali yapmasını zorunlu kılan uygulamanın geçici olarak durdurulması istendi.
Yolcu Tazminatlarında 'Olağanüstü Durum' Talebi
Hava yolu şirketlerinin maliyetlerini hafifletmeye yönelik en dikkat çeken taleplerinden biri yolcu haklarıyla ilgili oldu. Sektör temsilcileri; yakıt kıtlığı, çatışma kaynaklı hava sahası kapanmaları, resmi güvenlik uyarıları ve hava trafik kontrolü yönlendirmeleri nedeniyle yaşanacak olası rötarların veya iptallerin "olağanüstü durum" kapsamına alınmasını talep ediyor. Bu adımın kabul edilmesi, şirketlerin bu süreçte yolculara ödemekle yükümlü olduğu yüklü tazminat maliyetlerinden muaf tutulmasını sağlayacak.
Maliyetleri düşürmeye yönelik diğer ekonomik talepler ise şu şekilde sıralandı:
- Karbon emisyonlarını fiyatlandıran Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) geçici olarak askıya alınması ve limitlerin düşürülmesi.
- Sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) tahsislerinde geçici olarak yüzde 100 geri ödeme yapılması.
- İç hat uçuş biletlerindeki KDV oranlarının düşürülmesi ve sektör üzerindeki havacılık vergilerinin kaldırılması.
Uzun vadeli kalıcı çözümler listesinde ise kerosenin (jet yakıtı) AB çapında ortak satın alınmasının teşvik edilmesi, rafinerilere yönelik arz güvencesi yükümlülükleri getirilmesi ve AB stratejik petrol stokları kurallarına kerosenin de eklenmesi yer aldı.
Tedarik Zincirinde Kırılma: Yaz Uçuşları Tehlikede
Basra Körfezi'nden gelecek yakıt arzına yüksek oranda bağımlı olan Avrupa'da tehlike çanları bir süredir çalıyor. Geçtiğimiz hafta Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe), Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret akışının tamamen açılmaması halinde Avrupa havalimanlarının üç hafta içerisinde jet yakıtı kısıtıyla karşılaşabileceği uyarısında bulunmuştu.
Arz kısıtları nedeniyle Avrupa genelinde jet yakıtı fiyatları, savaş öncesi döneme göre yüzde 100 oranında artarak tarihi rekor seviyelere ulaştı. Tedarik zincirindeki daralmanın ilk somut etkileri İtalya'daki bazı havalimanlarında jet yakıtı kısıtlamalarına gidilmesiyle görülmeye başlandı. Hava yolu şirketleri, krizin bu hızla devam etmesi durumunda Avrupa genelindeki yaz dönemi uçuş planlamalarının büyük bir risk altına gireceği uyarısında bulunuyor.